Ρεβύθια: σπορά, φύτεμα, καλλιέργεια

Ας δούμε χρήσιμες πληροφορίες για την καλλιέργεια του ρεβιθιού

Σκοπός καλλιέργειας

Τα ρεβίθια καλλιεργούνται αποκλειστικά για τα σπέρματα τους, που χρησιμοποιούνται για τροφή του ανθρώπου ξερά μαγειρεμένα και σπανιότερα χλωρά.
Μεγάλη χρησιμοποίηση των ρεβιθιών γίνεται για τα στραγάλια, για νοθεία του καφέ και τέλος σε μικρή ποσότητα στην αρτοποιία για προετοιμασία της μαγιάς του εφτάζυμου ψωμιού.

Ποικιλίες ρεβιθιών

Οι αρχαίοι ξεχώριζαν, κατά το Θεόφραστο διάφορες ποικιλίες ρεβιθιών καθώς τούς κριούς, οροβιαίους, μέλανας, πυρούς και λευκούς. Σήμερα σχεδόν αποκλειστικώς καλλιεργούμε στην Ελλάδα τα άσπρα ρεβίθια με σπέρματα άσπρα κιτρινωπά και άσπρα άνθη.

Σε άλλες χώρες όμως καλλιεργούνται και άλλες ποικιλίες όπως:

1) τα κόκκινα με τριανταφυλλί, προς το κόκκινο άνθη και κόκκινα καστανά σπέρματα. Τα ρεβίθια αυτά είναι πιο πρώιμα
2) τα μαύρα με σκούρα κόκκινα άνθη και μαύρα σπέρματα.
3)Τέλος τα ρεβίθια του Μαρόκου, που ανήκουν στο ίδιο βοτανικό είδος με τα δικά μας, μόνο που είναι διπλάσια σχεδόν στο μέγεθος και πολύ οψιμότερα.

Κλίμα

Τα ρεβίθια είναι φυτά μάλλον των θερμών χωρών. Απαιτούν άθροισμα θερμοκρασίας μεγαλύτερων από των φασολιών για να αναπτυχθούν και να ωριμάσουν. Στα κρύα δεν αντέχουν, απ' εναντίας όμως αντέχουν πολύ στις πολλές ζέστες και στην ξηρασία. Απεναντίας οι περιφέρειες που έχουν ,υγρή ατμόσφαιρα (παραθαλάσσιες, παραλίμνιες κτλ.) είναι όλως διόλου ακατάλληλες για τα ρεβίθια.

Έδαφος

Τα στεγνά βαθειά αμμοχαλικώδη εδάφη είναι τα καταλληλότερα για τα ρεβίθια.. Τα πολύ αργιλώδη, σφιχτά εδάφη, τα τυρφώδη εδάφη, πού νεροκρατάνε είναι πολύ ακατάλληλα για τα ρεβίθια, Δίνουνε καρπό σκληρό και κακόβραστο. Προτιμάνε τις πλαγιές, που στραγγίζουν ευκολότερα, με πλούσια όμως και βαθιά εδάφη.

Ανάγκες σε θρεπτικά στοιχεία

Η χημική σύσταση των ρεβιθιών σε θρεπτικά στοιχεία είναι η ακόλουθη:
Άζωτο 35, 28 στα χίλια κάλιο 9,51 στα χίλια Φωσφορικό οξύ 9,5 στα χίλια ασβέστη 1,39 στα χίλια. Καθώς βλέπουμε τα ρεβίθια δεν είναι απαιτητικά σε θρεπτικά στοιχεία.
Μια πολύ καλή συγκομιδή ρεβίθια ενός στρέμματος δεν παίρνει από το έδαφος περισσότερο από 10,5 χιλ. άζωτο, 2,85 χιλ. κάλιο, 2,82 χιλ. φωσφορικό οξύ και 0,4 χιλ. ασβέστη.
Τα παραδέχονται πολλοί εξαντλητικά του εδάφους. Αυτό συμβαίνει γιατί χρειάζονται μεγάλα ποσά νερού και γιατί δεν αφομοιώνουν αρκετά ζωηρά το άζωτο της ατμόσφαιρας, όπως τ' άλλα όσπρια, κι' έτσι, απορροφούν από το έδαφος όλο το νιτροποιημένο άζωτο.
Τα ρεβίθια έχουν ανάγκην από αζωτούχα λιπάσματα, διαλυτά. Το οργανικό άζωτο δε φέρνει σπουδαία αποτελέσματα όπως το νιτρικό κυρίως. Τα ρεβίθια επίσης είναι πιο ευαίσθητα στα θειικά άλατα απ' όλα τ' άλλα όσπρια, γι' αυτό πρέπει να τ' αποφεύγουμε το θειικό Κάλι. Αν δεν έχουμε χλωριούχο προτιμότερο να μη βάζουμε 30 χιλιόγρ. νίτρο 15-0-0 αρκούν. Αν το έδαφος είναι πολύ φτωχό σε ποτάσα προσθέτουμε και 10 χιλιογρ. χλωριούχο κάλι ή 30-40 χιλιόγρ. του 4-12-3.

Καλλιέργεια ρεβιθιού

Το έδαφος προετοιμάζεται όπως για όλα τα ανοιξιάτικα όσπρια. Συνήθως σπέρνεται το Μάρτιο και μόνο όταν ένα μέρος έχει πολύ γλυκό χειμώνα μπορεί να σπαρθεί και το φθινόπωρο.
Σπέρνεται στα πεταχτά ή σε γραμμές με απόσταση 60-75 εκατοστών. 10 ως 12 οκ. σπόρος στο στρέμμα αρκεί.Κατά τα τέλη του Απρίλη και το Μάη σκαλίζουμε μία ή δύο φορές.

Συγκομιδή

Η συγκομιδή γίνεται μόλις πάρουνε τα σπέρματα το τελικό τους μέγεθος, όσον είναι πράσινα όμως ακόμα. Αν ξεραθούν στο χωράφι και τα χτυπήσει ο ήλιος γίνονται κακόβραστα.
Το μάζεμα γίνεται με ξερίζωμα των φυτών. Δένονται δεμάτια και μεταφέρονται να ξεραθούν στον ίσκιο. Άμα ξεραθούν κοπανίζονται.

Καλλιέργεια φακής

Η φακή (Lens culinaris) ^[1] είναι ετήσια φθινοπωρινή καλλιέργεια που καταλαμβάνει τους αγρούς από τον Νοέμβριο μέχρι τον Ιούνιο. Καλλιεργείται σε ξηρικά χωράφια σε ορεινές, ημιορεινές και λοφώδεις περιοχές σε αμειψισπορά κυρίως με το σιτάρι.
Καλλιεργείται σήμερα σε περιορισμένη έκταση στη χώρα μας (18.000-30.000 στρέμματα) παρόλο που η ποσότητα καρπού που παράγεται κάθε χρόνο δεν φθάνει για να καλυφθούν οι ανάγκες μας και γίνονται εισαγωγές. Παραδοσιακά καλλιεργείται στους νομούς Λάρισας, Βοιωτίας, Κοζάνης, Καστοριάς και στα νησιά Χίο και Λευκάδα αλλά σε μικροεκτάσεις σχεδόν παντού σε όλη τη χώρα. Η καλλιέργειά της είναιδιαδεδομένη σε όλο τον κόσμο, αλλά περισσότερο καλλιεργείται σε χώρες της λεκάνης της μεσογείου, στην Ινδία που παράγει τη μεγαλύτερη ποσότητα παγκοσμίως και στην κεντρική και βόρεια Αφρική.
Αν και η φακή χρησιμοποιείται για ανθρώπινη κατανάλωση εν τούτοις μικρές ποσότητες σπόρων και μάλιστα οι κατώτερης ποιότητας χρησιμοποιούνται στη διατροφή πουλερικών. Στα ζώα επίσης χορηγούνται και τα υπολείμματα του υπέργειου μέρους των φυτών μετά των αλωνισμό που έχουν υψηλή θρεπτική αξία.


Προετοιμασία εδάφους για καλλιέργεια φακής

Για την καλλιέργεια της φακής ένα όργωμα πρέπει να γίνει νωρίς το Φθινόπωρο μόλις βρέξει και μαλακώσει το χώμα. Στη συνέχεια διασκορπίζεται το λίπασμα και ακολουθεί ψιλοχωμάτισμα του εδάφους με δισκοσβάρνα ή καλλιεργητή εδάφους. Εφόσον η συγκομιδή θα γίνει με μηχανικά μέσα, το χωράφι θα πρέπει να γίνει επίπεδο χωρίς ανωμαλίες και πέτρες. Γι' αυτό αμέσως μετά τη σπορά ή στις αρχές της άνοιξης θα πρέπει να κυλινδριστεί με λείο κατά προτίμηση κύλινδρο που ισοπεδώνει τον αγρό και πιέζει τις πέτρες μέσα στο έδαφος.


Αμειψισπορά φακής
Η φακή καλλιεργείται συνήθως σε χωράφια που προηγούμενα είχαν σιτάρι και βελτιώνει τη γονιμότητα του εδάφους με το άζωτο που αφήνει. Αυτό επιβεβαιώθηκε στο ΙΚΦ & Β Λάρισας όπου σε μακροχρόνιο πείραμα αμειψισποράς με συνεχή εναλλαγή σιταριού με φακή στο ίδιο χωράφι επί σαράντα χρόνια, η φακή διατήρησε σε πολύ υψηλά επίπεδα τόσο τη γονιμότητα του χωραφιού όσο και τις αποδόσεις του σιταριού. Σε αμειψισπορά με το σιτάρι μια επιστροφή φακής κάθε 2-3 χρόνια είναι καλή.


Σπορά φακής

Χρόνος σποράς

Η καλλιέργεια της φακής είναι μια φθινοπωρινή καλλιέργεια. Σε φθινοπωρινή σπορά δίνει πολύ μεγαλύτερες αποδόσεις απ' ό,τι σε ανοιξιάτικη. Παλαιότερα επικρατούσε η αντίληψη ότι η φακή πρέπει να σπέρνεται νωρίς το Φθινόπωρο (Οκτώβριο). Σχετικά πειράματα όμως έδειξαν ότι όψιμη σπορά μετά τις 16 Νοεμβρίου προστατεύει άριστα τα φυτά φακής το χειμώνα και την άνοιξη από τις ασθένειες Φουζάριο, Σκληρωτίνια και Ριζοκτόνα. Στην περίπτωση αυτή παρατηρείται "δαιφυγή των ασθενειών" δηλαδή ενώ οι ποικιλίες είναι ευπαθείς και στο έδαφος υπάρχουν οι μύκητες, η όψιμη σπορά δεν επιτρέπει την προσβολή.

Φαίνεται ότι η καθυστέρηση στο φύτρωμα της φακής που γίνεται αρχές-μέσα Δεκεμβρίου και το μικρό ύψος των φυτών το χειμώνα στην όψιμη σπορά εμποδίζουν την προσβολή. Το μικρό ύψος των φυτών προστατεύει επίσης καλύτερα τη φακή από τους παγετούς. Επειδή τα εδάφη έχουν συνήθως τους μύκητες αυτούς, συνιστάται η σπορά να γίνεται από 10 Νοεμβρίου (όχι νωρίτερα) για τη Βόρεια Ελλάδα και από 21 Νοεμβρίου για την Κεντρική και Νότια. Όταν το Φθινόπωρο επικρατεί καλοκαιρία η σπορά να γίνεται αργότερα από τις παραπάνω ημερομηνίες. Για πολύ ψυχρές περιοχές όπως π.χ. η Πτολεμαΐδα η σπορά να γίνεται αρχές Νοεμβρίου.


Ποσότητα σπόρου για σπορά


Λεπτόσπερμες (ψιλές) φακές με βάρος 1000 σπόρων από 30 μέχρι 49 γραμμάρια. Η άριστη πυκνότητα φυτών είναι 170.000 φυτά στο στρέμμα ή 5-8 κιλά σπόρου στο στρέμμα. Μεσόσπερμες φακές με βάρος 1000 σπόρων από 50-60 γραμμάρια. Η άριστη πυκνότητα φυτών είναι 160.000 φυτά ή 8-9 κιλά σπόρου στο στρέμμα. Πλατύσπερμες (χονδρές) φακές με βάρος 1000 σπόρων πάνω από 60 γραμμάρια. Η άριστη πυκνότητα φυτών στο στρέμμα είναι 150.000 φυτά ή 9-12 κιλά σπόρου στο στρέμμα.

Τρόπος σποράς
Η σπορά γίνεται συνεχής πάνω σε γραμμές με τις συνηθισμένες σπαρτικές μηχανές του σιταριού και σε αποστάσεις 25-30 εκατοστά. Με κατάλληλη ρύθμιση της μηχανής ρίχνεται η σωστή ποσότητα σπόρου στο στρέμμα.


Λίπανση φακής
Η φακή δεν εχει ανάγκη από αζωτούχο λίπανση γιατί χρησιμοποιεί για τις ανάγκες της το άζωτο της ατμόσφαιρας που δεσμεύεται κατά τη διάρκεια της βλαστικής περιόδου από τα αζωτοβακτήρια που σχηματίζουν φυμάτια στις ρίζες της.
Σε περιοχές που καλλιεργείται για πρώτη φορά είναι δυνατόν τα εδάφη να μην έχουν αζωτοβακτήρια. Στην περίπτωση αυτή καθώς και στις περιπτώσεις που σχηματίζονται λίγα φυμάτια, επειδή δεν υπάρχουν κατάλληλες φυλές αζωτοβακτηρίων, συνιστάται εμβολιασμός των εδαφών με αζωτοβακτήρια που έχουν μεγάλη αζωτοδεσμευτική ικανότητα. Ο εμβολιασμός γίνεται ανακατεύοντας τους σπόρους φακής πριν από τη σπορά με καλλιέργειες αζωτοβακτηρίων που κυκλοφορούν στο εμπόριο (Noctin, Nitragin κ.ά.).
Η φακή ως ψυχανθές είναι φυτό απαιτητικό σε φωσφόρο. Συνιστώνται 6 μονάδες φωσφόρου (P₂O₅) στο στρέμμα (30 κιλά από το 0-20-0). Η συνήθεια ορισμένων γεωργών να χρησιμοποιούν και στη φακή τα λιπάσματα 16-20-0 ή 20-10-0 που χρησιμοποιούν στα σιτάρια είναι λανθασμένη για δύο λόγους:

1. Τα λιπάσματα αυτά είναι πιο ακριβά από το 0-20-0 και
2. Με το άζωτο που προστίθεται εμποδίζεται ο σχηματισμός φυματίων στις ρίζες της φακής από τα αζωτοβακτήρια. Όσο περισσότερα νιτρικά έχει το έδαφος τόσο λιγότερα φυμάτια σχηματίζονται στις ρίζες.

Καλιούχο λίπανση η φακή δε χρειάζεται, επειδή κατά κανόνα τα ελληνικά εδάφη είναι εφοδιασμένα με κάλιο. Συνεπώς στη φακή συνιστάται μόνο φωσφορική λίπανση.


Ζιζανιοκτονία φακής

Η φακή είναι μια καλλιέργεια με λεπτούς βλαστούς και φύλλα που δεν αναπτύσσει μεγάλη φυτική μάζα, γι' αυτό και τα ζιζάνια την "πνίγουν" εύκολα. Είναι γνωστό από την πράξη ότι όταν δεν καταπολεμηθούν έγκαιρα τα ζιζάνια στο χωράφι, οι αποδόσεις της φακής μειώνονται σημαντικά.

Οι ζημιές από τον ανταγωνισμό των ζιζανίων είναι ελάχιστες κατά τη διάρκεια του χειμώνα, ενώ την άνοιξη ο ανταγωνισμός είναι ισχυρός και οι ζημιές μεγάλες.
Δυστυχώς λόγω της μικρής έκτασης που καλλιεργείται η φακή δεν υπήρξε ενδιαφέρον από τις εταιρίες φαρμάκων με αποτέλεσμα να κυκλοφορούν πολύ λίγα ζιζανιοκτόνα κατάλληλα για την καλλιέργεια αυτή.
Μέχρι πρόσφατα η χρήση του ARETIT (dinoseb acetate) μεταφυτρωτικά σε ευρεία κλίμακα για την καταπολέμηση των πλατύφυλλων ζιζανίων στη φακή, παρ' όλα τα προβλήματα εφαρμογής του (καψίματα φύλλων και βλαστών) έλυνε ικανοποιητικά το πρόβλημα. Μετά όμως την απαγόρευση κυκλοφορίας του που έγινε τελευταία, δημιουργήθηκε πρόβλημα καταπολέμησης των πλατύφυλλων ζιζανίων στη φακή, ελλείψει άλλου γνωστού ζιζανιοκτόνου.


Χρόνος συγκομιδής
Η φακή πρέπει να θεριστεί μόλις κιτρινίσουν τα φυτά της γιατί αν αφεθούν να ξεραθούν τελείως και θεριστούν μετά οι απώλειες καρπού από τινάγματα λοβών και σπόρων στο χωράφι είναι μεγάλες. Το χρονικό διάστημα που έχει ο γεωργός στη διάθεσή του για θερισμό (από τη στιγμή που τα πράσινα φυτά αρχίζουν να κιτρινίζουν μέχρις ότου ξεραθούν εντελώς και πάρουν χρώμα καφέ) κυμαίνεται από 5 μέχρι 11 ημέρες και εξαρτάται από τις καιρικές συνθήκες. Τις χρονιές που οι θερμοκρασίες υψώνονται απότομα τέλος Μαΐου-Ιουνίου ή φυσά λίβας επιταχύνεται η ξήρανση των φυτών και ο χρόνος περιορίζεται. Αντίθετα τις χρονιές που επικρατούν χαμηλότερες θερμοκρασίες την ίδια περίοδο ο χρόνος αυξάνεται. Για να περιοριστούν ακόμη περισσότερο οι απώλειες καρπού ο θερισμός πρέπει να γίνεται το πρωί με τη δροσιά.

Τρόπος συγκομιδής

Η συγκομιδή της φακής ακολουθεί τα εξής στάδια:

• θερισμός,
• αποξήρανση των φυτών που θερίστηκαν για 1-3 ημέρες και
• αλωνισμός με μηχανές.

Η φακή σήμερα συγκομίζεται μηχανικά. Ο θερισμός όπως αναφέρθηκε στο χρόνο συγκομιδής, γίνεται μόλις κιτρινίσουν τα φυτά, με θεριστική μηχανή. Τα κομμένα φυτά συγκεντρώνονται σε γραμμές, αφήνονται να ξεραθούν και αλωνίζονται με τις κοινές θεριζοαλωνιστικές μηχανές. Με αυτό τον τρόπο περιορίζονται στο ελάχιστο οι απώλειες από τινάγματα σπόρων στον αγρό και επιπλέον οι σπόροι που συγκομίζονται έχουν ομοιόμορφο χρωματισμό.


Καθαρισμός σπόρων
Μετά τον αλωνισμό ο σπόρος που συγκομίζεται δεν είναι καθαρός και χρειάζεται να καθαριστεί. Η εργασία αυτή γίνεται από ειδικές μηχανές, τα καθαριστήρια. Ο σπόρος που συγκομίζεται έχει:

• Σε υψηλό ποσοστό τους κανονικούς σπόρους της ποικιλίας που ανήκει με χρώμα περισπερμίου ανοιχτό πράσινο ή υπόξανθο χωρίς στίγματα ή κηλίδες.
• Σπόρους τρύπιους από βρούχο ή μισοφαγωμένους από τον ρύκτη των λοβών, την etiela. Οι περισσότεροι απομακρύνονται στις μηχανές καθαρισμού, αλλά όχι στο σύνολό τους.
• Φυτικά υπολείμματα όπως κομμάτια ξερών βλαστών, σπασμένους σπόρους, ξερούς λοβούς κ.ά. Όλα αυτά απομακρύνονται στα καθαριστήρια.
• Σπόρους από διάφορα ζιζάνια που συγκομίστηκαν και αλωνίστηκαν μαζί με τη φακή. Από αυτούς τους σπόρους απομακρύνονται από τις μηχανές μόνο αυτοί που έχουν μικρότερο μέγεθος από τους σπόρους της φακής και οι πιο ελαφροί με τον αέρα της μηχανής. Δύσκολα απομακρύνονται οι σπόροι από αγριοβρώμη, κριθάρι και σιτάρι.
• Σπόρους φακής με μαύρα στίγματα ή κηλίδες και σπόρους με χρώμα σταχτί ή κόκκινο. Τέτοιου είδους ανεπιθύμητοι σπόροι δεν υπάρχουν στις βελτιωμένες ποικιλίες αλλά μόνο σε ντόπιους πληθυσμούς. Εμφανίζονται κατά τη συγκομιδή εφόσον υπήρχαν και στο σπόρο που χρησιμοποιήθηκε για σπορά. Δεν μπορούν να απομακρυθνθούν στα καθαριστήρια και μόνη λύση είναι η σπορά καθαρού σπόρου ή με άλλα λόγια η χρησιμοποίηση για σπορά πιστοποιημένου σπόρου από τις βελτιωμένες ποικιλίες.

Πηγή: Gaia επιχειρείν

Ο Αρακάς και η καλλιέργεια του

Ο αρακάς είναι ένα ανθεκτικό στο ψύχος, θρεπτικό ψυχανθές φυτό το οποίο καλλιεργείται σε όλο το κόσμο. Σαν φυτό ψυχρών κλιμάτων, καλλιεργείται σε μεγάλα υψομέτρα -σε πιό ζεστά μέρη και κατα τη χειμερινή περίοδο σε υποτροπικά κλίματα. Είναι μία πολύ καλή πηγή πρωτεινών, αμινοξέων, σακχάρων, βιταμίνων Α και C, ασβέστίου και φώσφορου. Επίσης έχουν μικρή περιεκτικότητα σε σίδηρο.



Καταγωγή και εξάπλωση.

Ο αρακάς ανήκει στην οικογένεια leguminosae. Ως τόπος καταγωγής θεωρείται είτε η λεκάνη της μεσογείου, ή η Αιθιοπία, ή η κεντρική Ασία. Η πρώτη καλλιέργεια αρακά εστιάζεται στην δυτική Ασία από οπου και εξαπλώθηκε στην Ευρώπη, την Κίνα και την Ινδία. Κατα την κλασική περίοδο, οι Ελληνες και οι Ρωμαίοι συγγραφείς ανέφεραν την καλλιέργεια του. Η καλλιέργεια του, ήδη ήταν γνωστή στις ορεινές περιοχές της Κεντρικής και Ανατολικής Αφρικής πρίν απο την άφιξη των Ευρωπαίων και ήταν ήδη μια καλά προσαρμοσμένη καλλιέργεια στην Ρουάντα και την νοτιοδυτική Ουγκάντα απο το 1860. Προς το παρόν, ο αρακάς βρίσκεται σε όλά τα έυκρατα κλίματα καθώς και στα ορεινά των τροπικών περιοχών.

Περιγραφή του φυτού.

Είναι ένα ετήσιο φυτό που φθάνει σε ύψος μέχρι τα 70 εκατοστά και με βιολογικό κύκλο ενός έτους. Είναι ψυχρής εποχής και αναπτύσσεται σε πολλά μέρη του κόσμου. Ο καρπός είναι πράσινος λοβός μήκους μέχρι 10 εκατοστά, εντός του οποίου βρίσκονται τα κυλινδρικά πράσινα σπέρματα τα οποία έχουν γλυκιά γεύση και αποτελούν το εδώδιμο μέρος του φυτού. Οι ρίζες έχουν οζίδια στην επιφάνεια τους και το στέλεχος είναι κούφιο, λεπτό, χυμώδες και με ραβδώσεις. Στο ριζικό σύστημα αναπτύσσονται διάφορα αζωτοβακτήρια τα οποία δεσμεύουν το ατμοσφαιρικό άζωτο και εμπλουτίζουν το έδαφος με θρεπτικά συστατικα. Καλό είναι ο αρακάς να εντάσσεται σε κάποιο προγραμμα αμειψισποράς οπου μετά να ακολουθεί καποια καλλιέργεια με απαιτήσεις σε άζωτο όπως είναι οι πατάτες, το κουνουπίδι, το μπρόκολο κτλ. Τα φύλλα είναι σύνθετα και αποτελούνται απο ομάδα τριών φύλλων ενώ το τέταρτο έχει μεταμορφωθεί σε κληματίδα. Στην βάση του μίσχου, ύπαρχει ένα μεγάλο ζεύγος βράκτιων. Τα φυτά είναι ορθόκλαδα ενώ υπάρχουν και ποικιλίες αναρριχώμενες. Η άνθηση αρχίζει 40 με 50 ημέρες μετά απο την φύτευση. Η άνθηση διαρκεί απο 2 εως 4 εβδομάδες ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες κατα την διάρκεια της άνθησης. Το χρώμα αυτών είναι κόκκινα, άσπρα ή μώβ. Είναι αυτογονιμοποιούμενα. Οι σπόροι είναι ωοειδείς ή γωνιώδεις, άσπροι, γκρί, πράσινοι ή καφέ. 100 σπόροι μπορούν να ζυγίζουν απο 10 εως 36 γραμμάρια.

Κλιματικές απαιτήσεις.

Ο αρακάς αναπτύσσεται σε ποικίλα περιβάλλοντα. Απαιτεί κρύο και υγρό περιβάλλον. Η καλυτερη θερμοκρασία βλάστησης είναι γύρω στους 22ο C. Αναπτύσσεται σε όλους τους τύπους εδαφών αλλά προτιμά τα καλά αποστραγγιζόμενα εδάφη αμμοπηλώδη και πλούσια σε οργανική ουσία καθώς ενθαρρύνει την καλύτερη ανάπτυξη και χορήγηση των θρεπτικών συστατικών σε πιό αργούς ρυθμούς. Αναπτύσσεται καλύτερα σε ΡΗ 6,5. Εάν το ΡΗ είναι λιγότερο απο 6, θα πρέπει να γίνει μέριμνα για βελτίωση της οξύτητας του εδάφους. Για την καλλιέργεια τους, χρειάζονται άμεση ηλιακή ακτινοβολία και αρκετό αέρα μεταξύ των γραμμών φύτευσης διότι είναι απαραίτητος για τα ωφέλιμα βακτήρια που αναπτύσσονται στις ρίζες. Καλό είναι το έδαφος να είναι μήν ξεραίνεται αλλα να παραμένει πάντοτε υγρό.

Φύτευση.

Φυτεύονται οι σπόροι κατευθείαν στο έδαφος όπου και αναπτύσσονται εκεί μέχρι την ωρίμανση. Μπορούν να σπαρθούν το φθινόπωρο ή τον μάρτιο, τον απρίλιο, τον μάιο μέχρι και αρχές ιουλίου. Φυτεύονται σε ένα ρηχό αυλάκι βάθους 5 εκατοστών και φυτεύουμε περίπου 20 ή 30 σπόρους ανά μέτρο. Δεν φυτεύονται σε πολύ υγρό ή μή γόνιμο έδαφος. Καλύπτουμε μετά τους σπόρους με χώμα.

Αποστάσεις φύτευσης.

Σπέρνεται σχετικά πυκνά με πυκνότητες περίπου 80 φυτά ανά τετραγωνικό μέτρο. Οι αποστάσεις μεταξύ των γραμμών κυμαίνονται απο 46 εως 60 εκατοστά. ʼν εφαρμόσουμε το σύστημα της διπλής γραμμής, τότε έχουμε, διπλή γραμμή(οι διπλές γραμμές απέχουν η μία απο την άλλη 20 με 25 εκατοστά)-46έως60 εκατοστά-διπλή γραμμή. Απαραίτητη είναι η κατεργασία πριν απο την φύτευση με δισκοσβάρνα και απομάκρυνση πετρών και ζιζανίων.

Λίπανση.

Για μία ιδανική καλλιέργεια απαιτείται 2,5 με 3 τόνους κοπριά ανά εκτάριο σε περίπτωση αμμωδών εδαφών. Εκτός απο κοπριά, είναι αναγκαίο να εμβολιάζουμε το σπόρο με μόλυσμα rhizobium για καλύτερο σχηματισμό οζιδίων στο ριζικό σύστημα, ζωτικότητα στο φυτό και υψηλότερες αποδόσεις. Η προσθήκη της οργανικής λιπανσης γίνεται πρίν τη σπορά. Οσον αφορά την επιφανειακή λίπανση, η καλλιέργεια απαιτεί 4 κιλά άζωτο, 5 κιλά φώσφορο, 15 κιλά κάλιο και 3 κιλά μαγνήσιο ανά στρέμμα.

Πότισμα.

Η συχνότητα του ποτίσματος εξαρτάται απο το τύπο του εδάφους, αλλά και τις κλιματικές συνθήκες. Η συχνή άρδευση θα πρέπει να αποφεύγεται. Καλό είναι η άρδευση να χορηγείται όταν αναμένονται χαμηλές θερμοκρασίες και κατα το στάδιο του γεμίσματος των καρπών.
Στρές νερού κατα την διάρκεια της άνθησης και της καρπόδεσης μπορεί να οδηγήσει στην μείωση των αποδόσεων και της ποιότητας των καρπών. ʼλλες καλλιεργητικές περιποιήσεις είναι η καταπολέμηση των εχθρών και ασθενειών, η ζιζανιοκτονία κτλ.
Συγκομιδή. Η συγκομιδή γίνεται οταν ο λοβός είναι γεμάτος. Καθυστέρηση της συγκομιδής οδηγούν σε σκληρά και λιγότερο γλυκό αρακά. Η συγκομιδή θα πρέπει να γίνει γρήγορα και να ψυχθούν τα σπέρματα.


Θρεπτική σημασία του αρακά.

Τα σπέρματα είναι πλούσια σε βιταμίνη Α, Β, C καθως και λουτείνη. Το ξηρό βάρος είναι κατά το ? πρωτείνες και ? σάκχαρα. Εχουν λιγότερη ικανότητα να δεσμεύουν ελεύθερες ρίζες απο οτι η γλουταθειόνη αλλά μεγαλύτερη ικανότητα να εμποδίζουν την οξείδωση του λινολεικού οξέος. Θα πρέπει επίσης να αναφέρουμε οτι οι σπόροι έχουν ευεργετικές ιδιότητες στην αντιμετώπιση ορισμένων δερματολογικών παθήσεων οπως είναι η ακμή αλλά και στην αντιμετώπιση των ρυτίδων.

Γραμματέα Αναστασία
Γεωπόνος ΓΠΑ
anastagra@yahoo.gr

Πως να Χρησιμοποιήστε τη Στάχτη στον Κήπο! Όλα τα Μυστικά που Πρέπει να Ξέρετε!

Το καλύτερο που έχετε να κάνετε με τη στάχτη του υπαίθριου φούρνου σας είναι να την χρησιμοποιήσετε στον κήπο, παρά να την πετάξετε.

Τα θρεπτικά στοιχεία που περιέχει η στάχτη

Ο καλύτερος τρόπος για να χρησιμοποιήσετε την στάχτη είναι να την απλώσετε στα παρτέρια σας πριν τη φύτευση. Είναι μια διαδικασία που πρέπει να γίνει με προσοχή και να μην υπερβάλλετε στις δόσεις, όπως και να προσέχετε από τι ξύλο προέρχεται, π.χ. η στάχτη από ξύλο φλαμουριάς αυξάνει υπερβολικά το pH.

Τα θρεπτικά στοιχεία που περιέχει είναι ανθρακικό ασβέστιο περίπου 25%, 3% κάλιο, φωσφόρο, μαγγάνιο και ψευδάργυρο. Σε σύγκριση με τα εμπορικά λιπάσματα, μπορούμε να πούμε ότι είναι 0-1-3 (Ν-Ρ-Κ).

Ο φώσφορος είναι χρήσιμος για την ανάπτυξη των ριζών, τον χρωματισμό των λουλουδιών, ενώ ενισχύει τη γεύση των φρούτων μαζί με το κάλιο, πράγματα που ζητάμε για την ανάπτυξη των καλλωπιστικών μας και την καλλιέργεια των κηπευτικών. Επίσης, πολλά ακόμη ιχνοστοιχεία βρίσκονται στην στάχτη, όπως μαγνήσιο, σίδηρος, χαλκός, βόριο κλπ, η συγκέντρωση των οποίων εξαρτάται από το είδος του ξύλου που χρησιμοποιήθηκε για την καύση.

Ιδιότητες της στάχτης ανάλογα το είδος ξύλου που χρησιμοποιήθηκε

Η τέφρα από πλατύφυλλα δέντρα σκληρού ξύλου είναι πιο χρήσιμη και περιέχει περισσότερα ιχνοστοιχεία από την τέφρα δέντρων με μαλακό ξύλο. Μαλακό ξύλο έχουν τα κωνοφόρα με και στενόφυλλα δέντρα, των οποίων τα φύλλα μοιάζουν με βελόνες.

Επίσης, κάτι που πρέπει να ξέρουμε είναι ότι η τέφρα που παράγεται από το κλάδεμα των δέντρων έχει καλύτερη αναλογία καλίου και άλλων ιχνοστοιχείων, ενώ το ξύλο μεγαλύτερης ηλικίας περιέχει χαμηλότερη συγκέντρωση θρεπτικών ουσιών.

Η χρήση της τέφρας από καυσόξυλα επιτρέπεται στη βιολογική γεωργία. Όμως, σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να αποφευχθεί η χρήση τέφρα που παράγεται από την καύση χαρτιού, βαμμένου ξύλου ή ξυλείας επεξεργασμένης με χημικές ουσίες.

Μπορείτε επίσης να χρησιμοποιήσετε στάχτη από κάρβουνα, αλλά αποφεύγετε αυτά που προέρχονται από λιθάνθρακα, διότι περιέχουν μεγάλη συγκέντρωση μετάλλων.

Μπορείτε να διατηρήσετε την τέφρα για αρκετό καιρό στην αποθήκη συσκευάζοντάς τη σε χάρτινους σάκους ή σφραγίζοντάς τη αεροστεγώς σε πλαστικές σακούλες, μακριά από την υγρασία.

Πώς να χρησιμοποιήσετε τη στάχτη στον Κήπο

Απλώστε τη στάχτη απευθείας στα παρτέρια του κήπου που θα φυτέψετε τα λαχανικά σας σκαλίζοντας το χώμα. Κάντε αυτήν την εργασία στα τέλη του χειμώνα ρίχνοντας περίπου 50 -. 70 gr ανά τετραγωνικό μέτρο. Σε επόμενα στάδια μπορείτε να τη χρησιμοποιήσετε σε μικρότερες ποσότητες.

Βελτιώνει το κομπόστ

Έχει εξαιρετικά αποτελέσματα στην προετοιμασία του κομπόστ. Η τέφρα προσθέτει ιχνοστοιχεία και μικρές ποσότητες καλίου και φωσφόρου στο σωρό σας. Λόγω της ικανότητάς της να αλλάζει το pH του εδάφους, να αποφύγετε την υπερβολική χρήση. Έτσι, καθώς συσσωρεύετε υλικά στο κομπόστ, πασπαλίστε παράλληλα μικρές ποσότητες τέφρας σε κάθε 15 εκατοστά επιπλέον στρώματος. Αν κομπόστ σας είναι πλούσιο σε φλούδες φρούτων και άλλα όξινα απόβλητα, μπορείτε να αυξήσει το ποσό της τέφρας.

Απωθεί τα παράσιτα και τα έντομα

Αν τη χρησιμοποιείτε με προσοχή, μπορεί να εφαρμοστεί για να απωθήσετε εχθρούς, όπως γυμνοσάλιαγκες και σαλιγκάρια, καθώς απορροφά υγρά από το σώμα τους. Πασπαλίστε με στάχτη την περιοχή γύρω από τα παρτέρια του κήπου σας ή γύρω από τη βάση των δέντρων για να τα προστατεύσετε από τα ανεπιθύμητα παράσιτα. Προσπαθήστε να μην σχηματίσετε παχύ στρώμα τέφρας, καθώς η συσσώρευσή της αυξάνει το επίπεδο του pH και των αλάτων στο έδαφος.

Εφαρμόστε τη σε όξινο έδαφος για να ανεβάσει το επίπεδο του pH

Εφαρμόστε την τέφρα στην περίπτωση που το χώμα σας είναι όξινο και το επίπεδο του pH κάτω από 6. Τα περισσότερα από τα φυτά αναπτύσσονται καλά σε ελαφρά όξινο έως ουδέτερο έδαφος με το επίπεδο pH να κυμαίνεται από 6 έως 7. Αποφεύγετε την υπερβολική χρήση του, εάν το χώμα σας είναι ήδη ουδέτερο.

Χρησιμοποιήστε τη σε λαχανικά που αναπτύσσονται σε ουδέτερο και ελαφρώς αλκαλικό έδαφος

Λαχανικά όπως οι ντομάτες, το μπρόκολο, τα λάχανα, η ρόκα, οι αγκινάρες, τα σπαράγγια, τα παντζάρια και άλλα ριζώδη λαχανικά προτιμούν ουδέτερο έως ελαφρώς αλκαλικό έδαφος με το επίπεδο pH να κυμαίνεται περίπου στο 6 έως 7,6.

Η τέφρα είναι επίσης χρήσιμη για φυτά που αναπτύσσουν όγκους στις ρίζες. (Λάχανα, Κουνουπίδια)

Προφυλάξεις

1. Επειδή η τέφρα αυξάνει το pH, τη στιγμή που την εφαρμόζετε, να φοράτε προστατευτικά γυαλιά και γάντια. Αν η τέφρα είναι πολύ λεπτή και εξαπλώνεται, φορέστε  επίσης μια μάσκα.

2. Μην αναμιγνύετε και εφαρμόζετε την τέφρα μαζί με αζωτούχα λιπάσματα, όπως θειική αμμωνία, ουρία και νιτρική αμμωνία. Αυτά τα λιπάσματα αναδίδουν αμμωνία όταν έρθουν σε επαφή με κάποια ουσία που έχει υψηλό επίπεδο pH, όπως είναι η τέφρα.

3. Μην εφαρμόζετε στάχτη σε σπορόφυτα.

4. Μην εφαρμόζετε και μην αφήνετε εκτεθειμένη τη στάχτη κατά τη διάρκεια της βροχής, αλλιώς ένα από τα απαραίτητα στοιχεία, το κάλιο, χρήσιμο στο σχηματισμό των ανθέων και των φρούτων, που είναι διαθέσιμο σε διαλυτή μορφή, θα εκπλυθεί.

5. Μην εφαρμόζετε την τέφρα στις τριανταφυλλιές, στα ροδόδεντρα, στις αζαλέες και τις πατάτες.

Εάν χρησιμοποιείτε την στάχτη στον κήπο με σύνεση και περιστασιακά, μπορείτε εύκολα να αλλάξετε και να τροποποιήσετε το χώμα στον κήπο σας χωρίς κανένα πρόβλημα.

Του Θανάση Αργυρόπουλου (Γεωπόνος ΑΠΘ)

Πηγή:share24.gr

Καλλιέργεια βίκου

Ο βίκος καλλιεργείται ευρέως σε περιοχές με εύκρατο κλίμα ως φυτό χλωράς λίπανσης και ως χορτοδοτικό και πολύ λιγότερο για την παραγωγή καρπού. Τα είδη που κυρίως καλλιεργούνται είναι τα V. sativa L. subsp.sativa (κοινός βίκος), V. villosa Roth subsp. villosa και V. pannonica Crantz, με πλέον διαδεδομένο το πρώτο.

Το είδος που καλλιεργείται αποκλειστικά είναι το V. sativa (κοινός βίκος) για παραγωγή καρπού και σανού. Ο βίκος είναι φυτό ποώδες, ετήσιο. Η ανάπτυξή του είναι έρπουσα ή αναρριχώμενη. Παρουσιάζει υπόγειο φύτρωμα. Αν και είναι καλλιέργεια δροσερών κλιμάτων θεωρείται φυτό με μειωμένη αντοχή στο ψύχος. Στη χώρα μας ο βίκος δίνει τις μεγαλύτερες αποδόσεις με φθινοπωρινή σπορά.
Ο βίκος μπορεί να ενταχθεί σε οποιοδήποτε σύστημα αμειψισποράς ξηρικών ή αρδευόμενων καλλιεργειών.

Αμειψισοσπορα βικου

Ο βίκος μπορεί να ενταχθεί σε οποιοδήποτε σύστημα αμειψισποράς, ξηρικών ή αρδευόμενων καλλιεργειών. Όταν η καλλιέργειά του γίνεται για σανό αφήνει το χωράφι απαλλαγμένο από ζιζάνια και σε πολύ καλή θρεπτική κατάσταση, λόγω της αζωτοδεσμευτικής του ικανότητας. Στην καρποδοτική καλλιέργεια μένουν σπόροι βίκου στο έδαφος μετά τη συγκομιδή, οι οποίοι έχοντας την ικανότητα να επιβιώνουν επί μακρόν αποτελούν ζιζάνια για τις επόμενες καλλιέργειες.
Για την αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος, σε σύστημα αμειψισποράς που περιλαμβάνει σκαλιστική καλλιέργεια (π.χ. καλαμπόκι, βαμβάκι) αυτή θα πρέπει να ακολουθεί την καλλιέργεια του βίκου.

Προετοιμασια εδαφους για καλλιεργεια βικου

Η προετοιμασία του εδάφους για καλλιέργεια βίκου είναι παρόμοια με εκείνη που εφαρμόζεται για τα χειμερινά σιτηρά και περιλαμβάνει:

• Όργωμα, το οποίο γίνεται συνήθως μετά τις πρώτες βροχές του φθινοπώρου ή μετά τη συγκομιδή της προηγούμενης καλλιέργειας. Όργωμα το καλοκαίρι, όταν ο αγρός είναι ελεύθερος από καλλιέργεια, δε συνιστάται γιατί το έδαφος είναι πολύ σκληρό, χάνεται και η ελάχιστη υγρασία του και επιπλέον προκαλέιται φθορά στα γεωργικά μηχανήματα. Καλοκαιρινό όργωμα είναι ωφέλιμο όταν υπάρχουν πολυετή ζιζάνια, με σκοπό να έρθουν τα υπόγεια αναπαραγωγικά τους όργανα στην επιφάνεια του εδάφους και να καταστραφούν από τις υψηλές θερμοκρασίες και την ξηρασία.
• Ψιλοχωμάτισμα του εδάφους με δισκοσβάρνα. Εάν μετά τη δισκοσβάρνα συνεχίζουν να υπάρχουν μεγάλοι βόλοι γίνεται μία επιπλέον κατεργασία με απλό καλλιεργητή ή με καλλιεργητή που συνοδεύεται από μικρό κύλινδρο για μικροϊσοπεδώσεις. Σε χωράφια σχετικά καθαρά από ζιζάνια μπορεί να γίνει καλλιέργεια βίκου με μειωμένη κατεργασία, στην οποία αποφεύγεται το όργωμα.

Σπορα βικου

Εποχή σποράς

Για τα περισσότερα οικολογικά περιβάλλοντα της Ελλάδας συνιστάται η φθινοπωρινή σπορά, με καταλληλότερη εποχή 15 Οκτωβρίου-15 Νοεμβρίου, ανάλογα με την περίοδο έλευσης των χειμερινών παγετών. Εξαίρεση παρουσιάζουν μόνο περιοχές με ισχυρούς χειμωνιάτικους παγετούς, όπου η ανοιξιάτικη σπορά υπερτερεί της φθινοπωρινής. Η σπορά την άνοιξη συνιστάται να γίνεται όσο το δυνατόν πρωιμότερα, μέσα Φεβρουαρίου-τέλος Μαρτίου. Η πολύ πρώιμη σπορά το Φθινόπωρο αντενδείκνυται κυρίως στις καρποδοτικές καλλιέργειες γιατί λόγω της μεγάλης βλαστικής ανάπτυξης τα φυτά πλαγιάζουν. Επίσης πρέπει να αποφεύγεται και η όψιμη φθινοπωρινή σπορά, γιατί τα νεαρά φυτά είναι πιο ευπαθή στο ψύχος από τα αναπτυγμένα, με αποτέλεσμα η απόδοση να μειώνεται.

Συγκαλλιέργεια

Ο βίκος καλλιεργείται μόνος του ή σε συγκαλλιέργεια με άλλα φυτά, κυρίως χειμερινά σιτηρά. Πλεονεκτήματα της συγκαλλιέργειας είναι:

• η στήριξη του βίκου στο σιτηρό, οπότε δεν πλαγιάζει και διευκολύνεται η συγκομιδή και
• η μεγαλύτερη απόδοση σε φυτομάζα στη μονάδα επιφάνειας, παρ' όλο ότι το χόρτο είναι κατώτερης ποιότητας, σε σύγκριση με τη μονοκαλλιέργεια. Καταλληλότερα φυτά στη χώρα μας για συγκαλλιέργεια είναι το κριθάρι με τις πρώιμες ποικιλίες βίκου σε θερμές και ξηρές περιοχές και η βρώμη με τις οψιμότερες ποικιλίες, σε υγρές περιοχές. Σε άλλες χώρες χρησιμοποιούνται επίσης το σιτάρι, η σίκαλη, ακόμη και τα κουκιά, τα οποία δεν πλαγιάζουν. Στην Αγγλία συγκαλλιεργείται μίγμα σιτάρι-μπιζέλι-βίκος για ενσίρωση.
  

Ποσότητα σπόρου

Η χρησιμοποιούμενη ποσότητα εξαρτάται από την κατεύθυνση της καλλιέργειας (σανοδοτική ή καρποδοτική), το μέγεθος των σπόρων (βάρος 1000 σπόρων 45-75g) και ποικίλει από χώρα σε χώρα. Για μονοκαλλιέργεια αναφέρονται στη βιβλιογραφία ποσότητες 4-18kg/στρ. Στις σανοδοτικές καλλιέργειες η ποσότητα σπόρου είναι μεγαλύτερη, γιατί επιδίωξη είναι η παραγωγή μεγάλης φυτομάζας. Πειραματικά δεδομένα έχουν δείξει ότι για τις ποικιλίες που καλλιεργούνται στη χώρα μας κατάλληλη ποσότητα σπόρου είναι 18kg/στρ. για σανοδοτική καλλιέργεια και 16kg/στρ. για καρποδοτική καλλιέργεια. Η σπορά γίνεται κυρίως σε γραμμές που απέχουν μεταξύ τους 25cm και σπανιότερα στα πεταχτά. Για τη σπορά χρησιμοποιούνται οι σπαρτικές μηχανές των χειμερινών σιτηρών ή των ανοιξιάτικων καλλιεργειών μετά από ανάλογη τροποποίηση, καθώς και ειδικές σπαρτικές μηχανές. Καταλληλότερο βάθος σποράς είναι τα 3-5cm και απαιτείται καλή κάλυψη του σπόρου.
Οι αναλογίες σπόρων σποράς στη συγκαλλιέργεια είναι συνάρτηση των συγκαλλιεργουμένων ειδών, της παραγωγικής κατεύθυνσης και της γονιμότητας του εδάφους. Για παραγωγή καρπού σε γόνιμα, υγρά εδάφη, όπου ο βίκος αναπτύσσεται κανονικά συνιστάται για τη χώρα μας αναλογία σπόρων σποράς 60-70% βίκος και 30-40% σιτηρό, ενώ σε ξηρά και κάπως άγονα εδάφη, όπου το σιτηρό και ιδιαίτερα το κριθάρι είναι ισχυρός ανταγωνιστής του βίκου, η αναλογία του σιτηρού πρέπει να είναι μικρότερη (80-85% βίκος και 15-20% σιτηρό). Στη συγκαλλιέργεια για παραγωγή χόρτου η αναλογία του σιτηρού μπορεί να κυμαίνεται από 30-50%. Όταν η σπορά γίνεται με το χέρι, το κάθε είδος σπέρνεται χωριστά, ενώ όταν γίνεται με σπαρτικές μηχανές τα είδη σπέρνονται συγχρόνως, σε χωριστές γραμμές. Στη σύγχρονη σπορά με κοινές σπαρτικές μηχανές παρατηρείται στη συγκαλλιέργεια βίκου-βρώμης, όπου η βρώμη, λόγω της μορφής του σπόρου, δεν κατανέμεται σωστά πάνω στη γραμμή σποράς.

Λιπανση βικου

Η αζωτούχος λίπανση δε θεωρείται γενικά απαραίτητη στα χειμερινά ψυχανθή, όταν αζωτοδεσμεύουν ικανοποιητικά. Πειραματικά δεδομένα του Ινστιτούτου Κτηνοτροφικών Φυτών και Βοσκών σε διάφορες περιοχές της χώρας μας, έδειξαν ότι η αζωτούχος λίπανση δεν αύξησε τις αποδόσεις του βίκου. Αντίδραση των φυτών δεν παρατηρήθηκε και στην καλιούχο λίπανση. Αντίθετα σε εδάφη που δεν ήταν επαρκώς εφοδιασμένα με φωσφόρο, η λίπανση με 6kg P₂O₅/στρ. είχε ευνοϊκή επίδραση στην απόδοση του βίκου. Απ' όσο είναι γνωστό δημοσιευμένα δεδομένα που να αφορούν στην επίδραση του εμβολιασμού των σπόρων του βίκου με καλλιέργειες βακτηρίων υψηλής αζωτοδεσμευτικής ικανότητας σε αγρούς με ενδογενείς πληθυσμούς, δεν υπάρχουν.
Συμπερασματικά αζωτούχος και καλιούχος λίπανση στη χώρα μας δε συνιστάται για το βίκο, ενώ η λίπανση με φωσφόρο είναι απαραίτητη σε φτωχά σε φωσφόρο εδάφη και σε ποσότητα μέχρι 6kg P₂O₅/στρ.

Ζιζανιοκτονία βίκου και περιποιήσεις μετά τη σπορά

Για μία επιτυχημένη καλλιέργεια βίκου συνιστάται η εξασφάλιση καλής στράγγισης των αγρών κατά τη διάρκεια του χειμώνα.
Στον βίκο σαν ξηρική καλλιέργεια, κύριο πρόβλημα αποτελούν μόνο τα ετήσια ζιζάνια (πλατύφυλλα και αγρωστώδη), ενώ η επίδραση των πολυετών ζιζανίων είναι περιορισμένη. Το πρόβλημα των ζιζανίων στη μονοκαλλιέργεια του βίκου αντιμετωπίζεται σήμερα με προφυτρωτικά ζιζανικτόνα, τα οποία εφαρμόζονται αμέσως μετά τη σπορά του βίκου ή με μεταφυτρωτικά ζιζανιοκτόνα. Στη συγκαλλιέργεια ενδεχομένως να παρατηρηθεί πρόβλημα ζιζανίων, όπως π.χ. όταν ο πληθυσμός του σιναπιού (Sinapis arvensis) είναι μεγάλος, γιατί δεν μπορεί να γίνει εφαρμογή ζιζανιοκτόνων.
Σε περίπτωση μεγάλης ανάπτυξης του βίκου στο τέλος του χειμώνα, λόγω πρώιμης σποράς ή ήπιων θερμοκρασιών, για να αποφευγχθεί πρόωρο πλάγιασμα , είναι αποτελεσματική η βόσκηση του βίκου με γρήγορο πέρασμα των ζώων (πρόβατα ή βοοειδή). Με την αποφυγή του πλαγιάσματος η απόδοση σε καρπό μπορεί να αυξηθεί, να μη επηρεαστεί ή να μειωθεί, ανάλογα με τις συνθήκες που θα ακολουθήσουν. Γενικά όμως όσο πιο νωρίς γίνει η βόσκηση τόσο λιγότερες είναι οι δυσμενείς αποδόσεις. Βόσκηση μετά τα μέσα Μαρτίου πρέπει να αποφεύγεται. Βόσκηση καρποδοτικής καλλιέργειας βίκου γίνεται πολλές φορές από τους κτηνοτρόφους χωρίς να συντρέχει λόγος πλαγιάσματος, απλώς και μόνο για να εξασφαλίσουν χλωρά τροφή για τα ζώα. Σ' αυτή την περίπτωση η απόδοση σε καρπό μειώνεται.






Συγκομιδη-Διαχειριση βικου

Συγκομιδή συγκαλλιέργειας βίκου-κριθαριού

Βόσκηση

Στην καλλιέργεια που εγκαθίσταται το φθινόπωρο αποκλειστικά για βόσκηση κατά τη διάρκεια του χειμώνα και της άνοιξης, σπουδαία σημασία για τη γρήγορη αναβλάστηση της καλλιέργειας και την παραγωγή μεγάλης συνολικής βιομάζας έχει ο χρόνος έναρξης της βόσκησης. Συνιστάται να αποφεύγεται η βόσκηση μέχρι τα φυτά να φτάσουν σε ύψος τουλάχιστον 15cm. Βόσκηση φυτών μικρότερου ύψους έχει ως αποτέλεσμα την απομάκρυνση των οφθαλμών της βάσης του φυτού, οι οποίοι θα δώσουν την αναβλάστηση.

Χορτοδοτική καλλιέργεια

Δέσιμο της μπάλας

Το στάδιο κοπής του βίκου για σανό πρέπει να συνδυάζει μεγάλη φυτομάζα και καλή ποιότητα χόρτου. Η καλύτερη ποιότητα λαμβάνεται στην άνθηση, τότε όμως η φυτομάζα είναι περιορισμένη. Στην αρχή του γεμίσματος των σπόρων η φυτομάζα αυξάνει μέχρι ένα σημείο, ενώ η ποιότητα διατηρείται σε ικανοποιητικά επίπεδα. Κατά την ωρίμανση μειώνεται η φυτομάζα λόγω πτώσης του φυλλώματος και η ποιότητα υποβαθμίζεται. Οι Caballero κ.ά. προτείνουν η κοπή του βίκου για σανό να γίνεται όταν η ξηρά ουσία των σπόρων είναι στο 45-55%. Σ' αυτό το στάδιο επιτυγχάνεται και η μέγιστη συγκέντρωση θρεπτικών στοιχείων. Πειράματα του Ινστιτούτου Κτηνοτροφικών Φυτών και Βοσκών έδειξαν ότι η καταλληλότερη εποχή συγκομιδής του σανοδοτικού βίκου είναι όταν οι περισσότεροι λοβοί έχουν αποκτήσει τα 2/3 του φυσικού τους μεγέθους. Σ' αυτό το στάδιο ανάπτυξης η πλειονότητα των σπόρων βρίσκεται στο στάδιο της μαλακής ζύμης. Στη συγκαλλιέργεια με σιτηρό η κοπή γίνεται στο ίδιο στάδιο του βίκου, κατά το οποίο το σιτηρό βρίσκεται στο στάδιο του γάλακτος-μαλακής ζύμης, ανάλογα με το είδος, την ποικιλία, την εποχή σποράς, τις καιρικές συνθήκες κ.λπ.
Για ενσίρωση η κοπή γίνεται στο ίδιο στάδιο που αναφέρθηκε για το σανό. Χρονικά, στις συνθήκες του Αγροκτήματος του ΑΠΘ, η κοπή συγκαλλιέργειας βίκου-κριθαριού για ενσίρωση τοποθετείται στο πρώτο δεκαήμερο του Μαΐου.
Η κοπή της χορτομάζας που προορίζεται για σανό γίνεται με χορτοκοπτική μηχανή και σπάνια με το χέρι, χρησιμοποιώντας δρεπάνι ή άλλα εργαλεία. Η χορτομάζα αφήνεται στο έδαφος κατά γραμμές μέχρι να ξηραθεί (ενδιάμεσα αναστρέφεται) και στη συνέχεια δεματοποιείται. Τόσο η αναστροφή όσο και η δεματοποίηση πρέπει να γίνονται τις πρωινές ώρες πριν χαθεί εντελώς η νυχτερινή υγρασία που επικάθεται στη χορτομάζα για να μειώνονται οι απώλειες. Η κοπή για ενσίρωση γίνεται με ειδική μηχανή, η οποία τεμαχίζει τη χορτομάζα σε μικρά κομμάτια και την τοποθετεί στην πλατφόρμα με την οποία θα γίνει η μεταφορά της στο χώρο ενσίρωσης. Όταν η χορτομάζα έχει μεγάλο ποσοστό υγρασίας ακολουθείται διαφορετική τακτική. Το χόρτο κόβεται με χορτοκοπτική μηχανή τις πρωινές ώρες και αφήνεται στο έδαφος. Το απόγευμα, αφού έχει χάσει ένα μέρος της υγρασίας του συλλέγεται από το έδαφος, τεμαχίζεται και μεταφέρεται στο χώρο της ενσίρωσης.

Καρποδοτική καλλιέργεια

Τύλιγμα μπάλας (καλύπτεται αεροστεγώς με ειδικό πλαστικό φίλμ) για προετοιμασία ενσιρώματος

Η ωρίμανση των λοβών του βίκου αρχίζει σταδιακά από τη βάση του φυτού προς την κορυφή. Οι λοβοί της βάσης είναι οι πιο ανεπτυγμένοι και παραγωγικοί και γι' αυτό η συγκομιδή πρέπει να γίνεται πριν αρχίσει το τίναγμα των σπόρων αυτών των λοβών, παρ' όλο ότι οι λοβοί στο επάνω τμήμα του φυτού είναι ακόμη πράσινοι. Στο κατάλληλο στάδιο συγκομιδής οι περισσότεροι λοβοί χάνουν το πράσινο χρώμα και παίρνουν τη γνωστή αχυρένια εμφάνιση. Η συγκομιδή γίνεται:

• σε μία φάση με θεριζοαλωνιστικές μηχανές και
• σε δύο φάσεις:
  1. θερισμός των φυτών και παραμονή τους στο έδαφος μέχρι να αποξηρανθούν και
  2. αλωνισμός.

Με το δεύτερο τρόπο είναι πιο εύκολη η συγκομιδή, παρατηρούνται όμως απώλειες από πτώση σπόρου στο έδαφος κατά τη διάρκεια της αποξήρανσης των φυτών. Όταν η συγκομιδή γίνεται με θεριζοαλωνισμό, ορισμένοι σπόροι έχουν υψηλό ποσοστό υγρασίας και γι' αυτό συνήθως θα πρέπει να προηγηθεί της αποθήκευσης η ξήρανση του σπόρου.
Η συγκομιδή συγκαλλιέργειας βίκου-σιτηρού για καρπό γίνεται πιο εύκολα, λόγω του μη πλαγιάσματος του βίκου. Ο σπόρος μπορεί να χρησιμοποιηθεί στα ζώα ως μίγμα, όπως λαμβάνεται από τον αλωνισμό, εύκολα όμως μπορεί να γίνει διαχωρισμός του μίγματος στα συστατικά του, σε οποιοδήποτε κοινό καθαριστήριο σπόρων.

Χλωρά λίπανση

Τελικό αποτέλεσμα δεσίματος μπάλας

Η εποχή ενσωμάτωσης εξαρτάται από την πρωιμότητα ανάπτυξης της χορτομάζας και κυρίως από την ηνερομηνία σποράς της καλλιέργειας που θα ακολουθήσει. Εάν η ενσωμάτωση γίνει νωρίς την άνοιξη, όταν η ποσότητα της χορτομάζας είναι μικρή, η λιπαντική αξία είναι περιορισμένη. Εάν γίνει σε προχωρημένο στάδιο ανάπτυξης, τότε αφ' ενός η μεγάλη ποσότητα χορτομάζας είναι δύσκολο να αναστραφεί και να ενσωματωθεί στο έδαφος, οπότε δυσκολεύεται η σπορά της επόμενης καλλιέργειας και αφ' ετέρου δε γίνεται εύκολα η αποσύνθεσή της, λόγω σκληροποίησης των στελεχών. Επίσης με την καθυστέρηση της ενσωμάτωσης εξαντλείται και η υγρασία του εδάφους. Γενικά, συνιστάται η ενσωμάτωση του βίκου να γίνεται κατ' ελάχιστον 2-3 εβδομάδες πριν από τη σπορά της επόμενης καλλιέργειας, ώστε να δοθεί χρόνος για τη μερική αποσύνθεσή του.


Πηγή: http://www.gaiapedia.gr/

Σπίτια

Μερικές φορές θέλουμε απλά να είμαστε μόνοι μας, να μην έχουμε καμία επαφή με την κοινωνία για να καθαρίσει το μυαλό μας και η ψυχή μας από την ρουτίνα και την κοινωνική επαφή. Αυτά τα σπίτια που θα δούμε είναι πραγματικά ένα ονειρικό καταφύγιο ψυχής εάν θέλει κάποιος να ξεφύγει και να ξοδέψει λίγο χρόνο με τον εαυτό του. Σπίτια που προσφέρουν ειρήνη και ηρεμία μιας και βρίσκονται μέσα στην φύση. Εμείς συγκεντρώσαμε μερικά από τα πιο απομονωμένα σπίτια του πλανήτη και σας τα παρουσιάζουμε σε αυτή την συλλογή.