Καλλιέργεια ρεβυθιών

Σκοπός καλλιέργειας


Τα ρεβίθια καλλιεργούνται αποκλειστικά για τα σπέρματα τους, που χρησιμοποιούνται για τροφή του ανθρώπου ξερά μαγειρεμένα και σπανιότερα χλωρά. Μεγάλη χρησιμοποίηση των ρεβιθιών γίνεται για τα στραγάλια, για νοθεία του καφέ και τέλος σε μικρή ποσότητα στην αρτοποιία για προετοιμασία της μαγιάς του εφτάζυμου ψωμιού.
Ποικιλίες ρεβιθιών
Οι αρχαίοι ξεχώριζαν, κατά το Θεόφραστο διάφορες ποικιλίες ρεβιθιών καθώς τούς κριούς, οροβιαίους, μέλανας, πυρούς και λευκούς. Σήμερα σχεδόν αποκλειστικώς καλλιεργούμε στην Ελλάδα τα άσπρα ρεβίθια με σπέρματα άσπρα κιτρινωπά και άσπρα άνθη.

Σε άλλες χώρες όμως καλλιεργούνται και άλλες ποικιλίες όπως:


1) τα κόκκινα με τριανταφυλλί, προς το κόκκινο άνθη και κόκκινα καστανά σπέρματα. Τα ρεβίθια αυτά είναι πιο πρώιμα
2) τα μαύρα με σκούρα κόκκινα άνθη και μαύρα σπέρματα.
3)Τέλος τα ρεβίθια του Μαρόκου, που ανήκουν στο ίδιο βοτανικό είδος με τα δικά μας, μόνο που είναι διπλάσια σχεδόν στο μέγεθος και πολύ οψιμότερα.

Κλίμα
Τα ρεβίθια είναι φυτά μάλλον των θερμών χωρών. Απαιτούν άθροισμα θερμοκρασίας μεγαλύτερων από των φασολιών για να αναπτυχθούν και να ωριμάσουν. Στα κρύα δεν αντέχουν, απ' εναντίας όμως αντέχουν πολύ στις πολλές ζέστες και στην ξηρασία. Απεναντίας οι περιφέρειες που έχουν ,υγρή ατμόσφαιρα (παραθαλάσσιες, παραλίμνιες κτλ.) είναι όλως διόλου ακατάλληλες για τα ρεβίθια.

Έδαφος
Τα στεγνά βαθειά αμμοχαλικώδη εδάφη είναι τα καταλληλότερα για τα ρεβίθια.. Τα πολύ αργιλώδη, σφιχτά εδάφη, τα τυρφώδη εδάφη, πού νεροκρατάνε είναι πολύ ακατάλληλα για τα ρεβίθια, Δίνουνε καρπό σκληρό και κακόβραστο. Προτιμάνε τις πλαγιές, που στραγγίζουν ευκολότερα, με πλούσια όμως και βαθιά εδάφη.

Θρεπτικά Συστατικά

Η χημική σύσταση των ρεβιθιών σε θρεπτικά στοιχεία είναι η ακόλουθη:
Άζωτο 35, 28 στα χίλια κάλιο 9,51 στα χίλια Φωσφορικό οξύ 9,5 στα χίλια ασβέστη 1,39 στα χίλια. Καθώς βλέπουμε τα ρεβίθια δεν είναι απαιτητικά σε θρεπτικά στοιχεία.
Μια πολύ καλή συγκομιδή ρεβίθια ενός στρέμματος δεν παίρνει από το έδαφος περισσότερο από 10,5 χιλ. άζωτο, 2,85 χιλ. κάλιο, 2,82 χιλ. φωσφορικό οξύ και 0,4 χιλ. ασβέστη.
Τα παραδέχονται πολλοί εξαντλητικά του εδάφους. Αυτό συμβαίνει γιατί χρειάζονται μεγάλα ποσά νερού και γιατί δεν αφομοιώνουν αρκετά ζωηρά το άζωτο της ατμόσφαιρας, όπως τ' άλλα όσπρια, κι' έτσι, απορροφούν από το έδαφος όλο το νιτροποιημένο άζωτο.
Τα ρεβίθια έχουν ανάγκην από αζωτούχα λιπάσματα, διαλυτά. Το οργανικό άζωτο δε φέρνει σπουδαία αποτελέσματα όπως το νιτρικό κυρίως. Τα ρεβίθια επίσης είναι πιο ευαίσθητα στα θειικά άλατα απ' όλα τ' άλλα όσπρια, γι' αυτό πρέπει να τ' αποφεύγουμε το θειικό Κάλι. Αν δεν έχουμε χλωριούχο προτιμότερο να μη βάζουμε 30 χιλιόγρ. νίτρο 15-0-0 αρκούν. Αν το έδαφος είναι πολύ φτωχό σε ποτάσα προσθέτουμε και 10 χιλιογρ. χλωριούχο κάλι ή 30-40 χιλιόγρ. του 4-12-3.



Καλλιέργεια ρεβιθιού


Το έδαφος προετοιμάζεται όπως για όλα τα ανοιξιάτικα όσπρια. Συνήθως σπέρνεται το Μάρτιο και μόνο όταν ένα μέρος έχει πολύ γλυκό χειμώνα μπορεί να σπαρθεί και το φθινόπωρο.
Σπέρνεται στα πεταχτά ή σε γραμμές με απόσταση 60-75 εκατοστών. 10 ως 12 οκ. σπόρος στο στρέμμα αρκεί.Κατά τα τέλη του Απρίλη και το Μάη σκαλίζουμε μία ή δύο φορές.

Συγκομιδή
Η συγκομιδή γίνεται μόλις πάρουνε τα σπέρματα το τελικό τους μέγεθος, όσον είναι πράσινα όμως ακόμα. Αν ξεραθούν στο χωράφι και τα χτυπήσει ο ήλιος γίνονται κακόβραστα.
Το μάζεμα γίνεται με ξερίζωμα των φυτών. Δένονται δεμάτια και μεταφέρονται να ξεραθούν στον ίσκιο. Άμα ξεραθούν κοπανίζονται.

Τα όσπρια-Ν.Η. Αναγνωστόπουλου/Παράρτημα «Γεωργικού δελτίου» Μαρτίου 1939


Πηγή: http://www.ftiaxno.gr

Ρεβύθια: σπορά, φύτεμα, καλλιέργεια

Ας δούμε χρήσιμες πληροφορίες για την καλλιέργεια του ρεβιθιού

Σκοπός καλλιέργειας

Τα ρεβίθια καλλιεργούνται αποκλειστικά για τα σπέρματα τους, που χρησιμοποιούνται για τροφή του ανθρώπου ξερά μαγειρεμένα και σπανιότερα χλωρά.
Μεγάλη χρησιμοποίηση των ρεβιθιών γίνεται για τα στραγάλια, για νοθεία του καφέ και τέλος σε μικρή ποσότητα στην αρτοποιία για προετοιμασία της μαγιάς του εφτάζυμου ψωμιού.

Ποικιλίες ρεβιθιών

Οι αρχαίοι ξεχώριζαν, κατά το Θεόφραστο διάφορες ποικιλίες ρεβιθιών καθώς τούς κριούς, οροβιαίους, μέλανας, πυρούς και λευκούς. Σήμερα σχεδόν αποκλειστικώς καλλιεργούμε στην Ελλάδα τα άσπρα ρεβίθια με σπέρματα άσπρα κιτρινωπά και άσπρα άνθη.

Σε άλλες χώρες όμως καλλιεργούνται και άλλες ποικιλίες όπως:

1) τα κόκκινα με τριανταφυλλί, προς το κόκκινο άνθη και κόκκινα καστανά σπέρματα. Τα ρεβίθια αυτά είναι πιο πρώιμα
2) τα μαύρα με σκούρα κόκκινα άνθη και μαύρα σπέρματα.
3)Τέλος τα ρεβίθια του Μαρόκου, που ανήκουν στο ίδιο βοτανικό είδος με τα δικά μας, μόνο που είναι διπλάσια σχεδόν στο μέγεθος και πολύ οψιμότερα.

Κλίμα

Τα ρεβίθια είναι φυτά μάλλον των θερμών χωρών. Απαιτούν άθροισμα θερμοκρασίας μεγαλύτερων από των φασολιών για να αναπτυχθούν και να ωριμάσουν. Στα κρύα δεν αντέχουν, απ' εναντίας όμως αντέχουν πολύ στις πολλές ζέστες και στην ξηρασία. Απεναντίας οι περιφέρειες που έχουν ,υγρή ατμόσφαιρα (παραθαλάσσιες, παραλίμνιες κτλ.) είναι όλως διόλου ακατάλληλες για τα ρεβίθια.

Έδαφος

Τα στεγνά βαθειά αμμοχαλικώδη εδάφη είναι τα καταλληλότερα για τα ρεβίθια.. Τα πολύ αργιλώδη, σφιχτά εδάφη, τα τυρφώδη εδάφη, πού νεροκρατάνε είναι πολύ ακατάλληλα για τα ρεβίθια, Δίνουνε καρπό σκληρό και κακόβραστο. Προτιμάνε τις πλαγιές, που στραγγίζουν ευκολότερα, με πλούσια όμως και βαθιά εδάφη.

Ανάγκες σε θρεπτικά στοιχεία

Η χημική σύσταση των ρεβιθιών σε θρεπτικά στοιχεία είναι η ακόλουθη:
Άζωτο 35, 28 στα χίλια κάλιο 9,51 στα χίλια Φωσφορικό οξύ 9,5 στα χίλια ασβέστη 1,39 στα χίλια. Καθώς βλέπουμε τα ρεβίθια δεν είναι απαιτητικά σε θρεπτικά στοιχεία.
Μια πολύ καλή συγκομιδή ρεβίθια ενός στρέμματος δεν παίρνει από το έδαφος περισσότερο από 10,5 χιλ. άζωτο, 2,85 χιλ. κάλιο, 2,82 χιλ. φωσφορικό οξύ και 0,4 χιλ. ασβέστη.
Τα παραδέχονται πολλοί εξαντλητικά του εδάφους. Αυτό συμβαίνει γιατί χρειάζονται μεγάλα ποσά νερού και γιατί δεν αφομοιώνουν αρκετά ζωηρά το άζωτο της ατμόσφαιρας, όπως τ' άλλα όσπρια, κι' έτσι, απορροφούν από το έδαφος όλο το νιτροποιημένο άζωτο.
Τα ρεβίθια έχουν ανάγκην από αζωτούχα λιπάσματα, διαλυτά. Το οργανικό άζωτο δε φέρνει σπουδαία αποτελέσματα όπως το νιτρικό κυρίως. Τα ρεβίθια επίσης είναι πιο ευαίσθητα στα θειικά άλατα απ' όλα τ' άλλα όσπρια, γι' αυτό πρέπει να τ' αποφεύγουμε το θειικό Κάλι. Αν δεν έχουμε χλωριούχο προτιμότερο να μη βάζουμε 30 χιλιόγρ. νίτρο 15-0-0 αρκούν. Αν το έδαφος είναι πολύ φτωχό σε ποτάσα προσθέτουμε και 10 χιλιογρ. χλωριούχο κάλι ή 30-40 χιλιόγρ. του 4-12-3.

Καλλιέργεια ρεβιθιού

Το έδαφος προετοιμάζεται όπως για όλα τα ανοιξιάτικα όσπρια. Συνήθως σπέρνεται το Μάρτιο και μόνο όταν ένα μέρος έχει πολύ γλυκό χειμώνα μπορεί να σπαρθεί και το φθινόπωρο.
Σπέρνεται στα πεταχτά ή σε γραμμές με απόσταση 60-75 εκατοστών. 10 ως 12 οκ. σπόρος στο στρέμμα αρκεί.Κατά τα τέλη του Απρίλη και το Μάη σκαλίζουμε μία ή δύο φορές.

Συγκομιδή

Η συγκομιδή γίνεται μόλις πάρουνε τα σπέρματα το τελικό τους μέγεθος, όσον είναι πράσινα όμως ακόμα. Αν ξεραθούν στο χωράφι και τα χτυπήσει ο ήλιος γίνονται κακόβραστα.
Το μάζεμα γίνεται με ξερίζωμα των φυτών. Δένονται δεμάτια και μεταφέρονται να ξεραθούν στον ίσκιο. Άμα ξεραθούν κοπανίζονται.

Καλλιέργεια φακής

Η φακή (Lens culinaris) ^[1] είναι ετήσια φθινοπωρινή καλλιέργεια που καταλαμβάνει τους αγρούς από τον Νοέμβριο μέχρι τον Ιούνιο. Καλλιεργείται σε ξηρικά χωράφια σε ορεινές, ημιορεινές και λοφώδεις περιοχές σε αμειψισπορά κυρίως με το σιτάρι.
Καλλιεργείται σήμερα σε περιορισμένη έκταση στη χώρα μας (18.000-30.000 στρέμματα) παρόλο που η ποσότητα καρπού που παράγεται κάθε χρόνο δεν φθάνει για να καλυφθούν οι ανάγκες μας και γίνονται εισαγωγές. Παραδοσιακά καλλιεργείται στους νομούς Λάρισας, Βοιωτίας, Κοζάνης, Καστοριάς και στα νησιά Χίο και Λευκάδα αλλά σε μικροεκτάσεις σχεδόν παντού σε όλη τη χώρα. Η καλλιέργειά της είναιδιαδεδομένη σε όλο τον κόσμο, αλλά περισσότερο καλλιεργείται σε χώρες της λεκάνης της μεσογείου, στην Ινδία που παράγει τη μεγαλύτερη ποσότητα παγκοσμίως και στην κεντρική και βόρεια Αφρική.
Αν και η φακή χρησιμοποιείται για ανθρώπινη κατανάλωση εν τούτοις μικρές ποσότητες σπόρων και μάλιστα οι κατώτερης ποιότητας χρησιμοποιούνται στη διατροφή πουλερικών. Στα ζώα επίσης χορηγούνται και τα υπολείμματα του υπέργειου μέρους των φυτών μετά των αλωνισμό που έχουν υψηλή θρεπτική αξία.


Προετοιμασία εδάφους για καλλιέργεια φακής

Για την καλλιέργεια της φακής ένα όργωμα πρέπει να γίνει νωρίς το Φθινόπωρο μόλις βρέξει και μαλακώσει το χώμα. Στη συνέχεια διασκορπίζεται το λίπασμα και ακολουθεί ψιλοχωμάτισμα του εδάφους με δισκοσβάρνα ή καλλιεργητή εδάφους. Εφόσον η συγκομιδή θα γίνει με μηχανικά μέσα, το χωράφι θα πρέπει να γίνει επίπεδο χωρίς ανωμαλίες και πέτρες. Γι' αυτό αμέσως μετά τη σπορά ή στις αρχές της άνοιξης θα πρέπει να κυλινδριστεί με λείο κατά προτίμηση κύλινδρο που ισοπεδώνει τον αγρό και πιέζει τις πέτρες μέσα στο έδαφος.


Αμειψισπορά φακής
Η φακή καλλιεργείται συνήθως σε χωράφια που προηγούμενα είχαν σιτάρι και βελτιώνει τη γονιμότητα του εδάφους με το άζωτο που αφήνει. Αυτό επιβεβαιώθηκε στο ΙΚΦ & Β Λάρισας όπου σε μακροχρόνιο πείραμα αμειψισποράς με συνεχή εναλλαγή σιταριού με φακή στο ίδιο χωράφι επί σαράντα χρόνια, η φακή διατήρησε σε πολύ υψηλά επίπεδα τόσο τη γονιμότητα του χωραφιού όσο και τις αποδόσεις του σιταριού. Σε αμειψισπορά με το σιτάρι μια επιστροφή φακής κάθε 2-3 χρόνια είναι καλή.


Σπορά φακής

Χρόνος σποράς

Η καλλιέργεια της φακής είναι μια φθινοπωρινή καλλιέργεια. Σε φθινοπωρινή σπορά δίνει πολύ μεγαλύτερες αποδόσεις απ' ό,τι σε ανοιξιάτικη. Παλαιότερα επικρατούσε η αντίληψη ότι η φακή πρέπει να σπέρνεται νωρίς το Φθινόπωρο (Οκτώβριο). Σχετικά πειράματα όμως έδειξαν ότι όψιμη σπορά μετά τις 16 Νοεμβρίου προστατεύει άριστα τα φυτά φακής το χειμώνα και την άνοιξη από τις ασθένειες Φουζάριο, Σκληρωτίνια και Ριζοκτόνα. Στην περίπτωση αυτή παρατηρείται "δαιφυγή των ασθενειών" δηλαδή ενώ οι ποικιλίες είναι ευπαθείς και στο έδαφος υπάρχουν οι μύκητες, η όψιμη σπορά δεν επιτρέπει την προσβολή.

Φαίνεται ότι η καθυστέρηση στο φύτρωμα της φακής που γίνεται αρχές-μέσα Δεκεμβρίου και το μικρό ύψος των φυτών το χειμώνα στην όψιμη σπορά εμποδίζουν την προσβολή. Το μικρό ύψος των φυτών προστατεύει επίσης καλύτερα τη φακή από τους παγετούς. Επειδή τα εδάφη έχουν συνήθως τους μύκητες αυτούς, συνιστάται η σπορά να γίνεται από 10 Νοεμβρίου (όχι νωρίτερα) για τη Βόρεια Ελλάδα και από 21 Νοεμβρίου για την Κεντρική και Νότια. Όταν το Φθινόπωρο επικρατεί καλοκαιρία η σπορά να γίνεται αργότερα από τις παραπάνω ημερομηνίες. Για πολύ ψυχρές περιοχές όπως π.χ. η Πτολεμαΐδα η σπορά να γίνεται αρχές Νοεμβρίου.


Ποσότητα σπόρου για σπορά


Λεπτόσπερμες (ψιλές) φακές με βάρος 1000 σπόρων από 30 μέχρι 49 γραμμάρια. Η άριστη πυκνότητα φυτών είναι 170.000 φυτά στο στρέμμα ή 5-8 κιλά σπόρου στο στρέμμα. Μεσόσπερμες φακές με βάρος 1000 σπόρων από 50-60 γραμμάρια. Η άριστη πυκνότητα φυτών είναι 160.000 φυτά ή 8-9 κιλά σπόρου στο στρέμμα. Πλατύσπερμες (χονδρές) φακές με βάρος 1000 σπόρων πάνω από 60 γραμμάρια. Η άριστη πυκνότητα φυτών στο στρέμμα είναι 150.000 φυτά ή 9-12 κιλά σπόρου στο στρέμμα.

Τρόπος σποράς
Η σπορά γίνεται συνεχής πάνω σε γραμμές με τις συνηθισμένες σπαρτικές μηχανές του σιταριού και σε αποστάσεις 25-30 εκατοστά. Με κατάλληλη ρύθμιση της μηχανής ρίχνεται η σωστή ποσότητα σπόρου στο στρέμμα.


Λίπανση φακής
Η φακή δεν εχει ανάγκη από αζωτούχο λίπανση γιατί χρησιμοποιεί για τις ανάγκες της το άζωτο της ατμόσφαιρας που δεσμεύεται κατά τη διάρκεια της βλαστικής περιόδου από τα αζωτοβακτήρια που σχηματίζουν φυμάτια στις ρίζες της.
Σε περιοχές που καλλιεργείται για πρώτη φορά είναι δυνατόν τα εδάφη να μην έχουν αζωτοβακτήρια. Στην περίπτωση αυτή καθώς και στις περιπτώσεις που σχηματίζονται λίγα φυμάτια, επειδή δεν υπάρχουν κατάλληλες φυλές αζωτοβακτηρίων, συνιστάται εμβολιασμός των εδαφών με αζωτοβακτήρια που έχουν μεγάλη αζωτοδεσμευτική ικανότητα. Ο εμβολιασμός γίνεται ανακατεύοντας τους σπόρους φακής πριν από τη σπορά με καλλιέργειες αζωτοβακτηρίων που κυκλοφορούν στο εμπόριο (Noctin, Nitragin κ.ά.).
Η φακή ως ψυχανθές είναι φυτό απαιτητικό σε φωσφόρο. Συνιστώνται 6 μονάδες φωσφόρου (P₂O₅) στο στρέμμα (30 κιλά από το 0-20-0). Η συνήθεια ορισμένων γεωργών να χρησιμοποιούν και στη φακή τα λιπάσματα 16-20-0 ή 20-10-0 που χρησιμοποιούν στα σιτάρια είναι λανθασμένη για δύο λόγους:

1. Τα λιπάσματα αυτά είναι πιο ακριβά από το 0-20-0 και
2. Με το άζωτο που προστίθεται εμποδίζεται ο σχηματισμός φυματίων στις ρίζες της φακής από τα αζωτοβακτήρια. Όσο περισσότερα νιτρικά έχει το έδαφος τόσο λιγότερα φυμάτια σχηματίζονται στις ρίζες.

Καλιούχο λίπανση η φακή δε χρειάζεται, επειδή κατά κανόνα τα ελληνικά εδάφη είναι εφοδιασμένα με κάλιο. Συνεπώς στη φακή συνιστάται μόνο φωσφορική λίπανση.


Ζιζανιοκτονία φακής

Η φακή είναι μια καλλιέργεια με λεπτούς βλαστούς και φύλλα που δεν αναπτύσσει μεγάλη φυτική μάζα, γι' αυτό και τα ζιζάνια την "πνίγουν" εύκολα. Είναι γνωστό από την πράξη ότι όταν δεν καταπολεμηθούν έγκαιρα τα ζιζάνια στο χωράφι, οι αποδόσεις της φακής μειώνονται σημαντικά.

Οι ζημιές από τον ανταγωνισμό των ζιζανίων είναι ελάχιστες κατά τη διάρκεια του χειμώνα, ενώ την άνοιξη ο ανταγωνισμός είναι ισχυρός και οι ζημιές μεγάλες.
Δυστυχώς λόγω της μικρής έκτασης που καλλιεργείται η φακή δεν υπήρξε ενδιαφέρον από τις εταιρίες φαρμάκων με αποτέλεσμα να κυκλοφορούν πολύ λίγα ζιζανιοκτόνα κατάλληλα για την καλλιέργεια αυτή.
Μέχρι πρόσφατα η χρήση του ARETIT (dinoseb acetate) μεταφυτρωτικά σε ευρεία κλίμακα για την καταπολέμηση των πλατύφυλλων ζιζανίων στη φακή, παρ' όλα τα προβλήματα εφαρμογής του (καψίματα φύλλων και βλαστών) έλυνε ικανοποιητικά το πρόβλημα. Μετά όμως την απαγόρευση κυκλοφορίας του που έγινε τελευταία, δημιουργήθηκε πρόβλημα καταπολέμησης των πλατύφυλλων ζιζανίων στη φακή, ελλείψει άλλου γνωστού ζιζανιοκτόνου.


Χρόνος συγκομιδής
Η φακή πρέπει να θεριστεί μόλις κιτρινίσουν τα φυτά της γιατί αν αφεθούν να ξεραθούν τελείως και θεριστούν μετά οι απώλειες καρπού από τινάγματα λοβών και σπόρων στο χωράφι είναι μεγάλες. Το χρονικό διάστημα που έχει ο γεωργός στη διάθεσή του για θερισμό (από τη στιγμή που τα πράσινα φυτά αρχίζουν να κιτρινίζουν μέχρις ότου ξεραθούν εντελώς και πάρουν χρώμα καφέ) κυμαίνεται από 5 μέχρι 11 ημέρες και εξαρτάται από τις καιρικές συνθήκες. Τις χρονιές που οι θερμοκρασίες υψώνονται απότομα τέλος Μαΐου-Ιουνίου ή φυσά λίβας επιταχύνεται η ξήρανση των φυτών και ο χρόνος περιορίζεται. Αντίθετα τις χρονιές που επικρατούν χαμηλότερες θερμοκρασίες την ίδια περίοδο ο χρόνος αυξάνεται. Για να περιοριστούν ακόμη περισσότερο οι απώλειες καρπού ο θερισμός πρέπει να γίνεται το πρωί με τη δροσιά.

Τρόπος συγκομιδής

Η συγκομιδή της φακής ακολουθεί τα εξής στάδια:

• θερισμός,
• αποξήρανση των φυτών που θερίστηκαν για 1-3 ημέρες και
• αλωνισμός με μηχανές.

Η φακή σήμερα συγκομίζεται μηχανικά. Ο θερισμός όπως αναφέρθηκε στο χρόνο συγκομιδής, γίνεται μόλις κιτρινίσουν τα φυτά, με θεριστική μηχανή. Τα κομμένα φυτά συγκεντρώνονται σε γραμμές, αφήνονται να ξεραθούν και αλωνίζονται με τις κοινές θεριζοαλωνιστικές μηχανές. Με αυτό τον τρόπο περιορίζονται στο ελάχιστο οι απώλειες από τινάγματα σπόρων στον αγρό και επιπλέον οι σπόροι που συγκομίζονται έχουν ομοιόμορφο χρωματισμό.


Καθαρισμός σπόρων
Μετά τον αλωνισμό ο σπόρος που συγκομίζεται δεν είναι καθαρός και χρειάζεται να καθαριστεί. Η εργασία αυτή γίνεται από ειδικές μηχανές, τα καθαριστήρια. Ο σπόρος που συγκομίζεται έχει:

• Σε υψηλό ποσοστό τους κανονικούς σπόρους της ποικιλίας που ανήκει με χρώμα περισπερμίου ανοιχτό πράσινο ή υπόξανθο χωρίς στίγματα ή κηλίδες.
• Σπόρους τρύπιους από βρούχο ή μισοφαγωμένους από τον ρύκτη των λοβών, την etiela. Οι περισσότεροι απομακρύνονται στις μηχανές καθαρισμού, αλλά όχι στο σύνολό τους.
• Φυτικά υπολείμματα όπως κομμάτια ξερών βλαστών, σπασμένους σπόρους, ξερούς λοβούς κ.ά. Όλα αυτά απομακρύνονται στα καθαριστήρια.
• Σπόρους από διάφορα ζιζάνια που συγκομίστηκαν και αλωνίστηκαν μαζί με τη φακή. Από αυτούς τους σπόρους απομακρύνονται από τις μηχανές μόνο αυτοί που έχουν μικρότερο μέγεθος από τους σπόρους της φακής και οι πιο ελαφροί με τον αέρα της μηχανής. Δύσκολα απομακρύνονται οι σπόροι από αγριοβρώμη, κριθάρι και σιτάρι.
• Σπόρους φακής με μαύρα στίγματα ή κηλίδες και σπόρους με χρώμα σταχτί ή κόκκινο. Τέτοιου είδους ανεπιθύμητοι σπόροι δεν υπάρχουν στις βελτιωμένες ποικιλίες αλλά μόνο σε ντόπιους πληθυσμούς. Εμφανίζονται κατά τη συγκομιδή εφόσον υπήρχαν και στο σπόρο που χρησιμοποιήθηκε για σπορά. Δεν μπορούν να απομακρυθνθούν στα καθαριστήρια και μόνη λύση είναι η σπορά καθαρού σπόρου ή με άλλα λόγια η χρησιμοποίηση για σπορά πιστοποιημένου σπόρου από τις βελτιωμένες ποικιλίες.

Πηγή: Gaia επιχειρείν

Ο Αρακάς και η καλλιέργεια του

Ο αρακάς είναι ένα ανθεκτικό στο ψύχος, θρεπτικό ψυχανθές φυτό το οποίο καλλιεργείται σε όλο το κόσμο. Σαν φυτό ψυχρών κλιμάτων, καλλιεργείται σε μεγάλα υψομέτρα -σε πιό ζεστά μέρη και κατα τη χειμερινή περίοδο σε υποτροπικά κλίματα. Είναι μία πολύ καλή πηγή πρωτεινών, αμινοξέων, σακχάρων, βιταμίνων Α και C, ασβέστίου και φώσφορου. Επίσης έχουν μικρή περιεκτικότητα σε σίδηρο.



Καταγωγή και εξάπλωση.

Ο αρακάς ανήκει στην οικογένεια leguminosae. Ως τόπος καταγωγής θεωρείται είτε η λεκάνη της μεσογείου, ή η Αιθιοπία, ή η κεντρική Ασία. Η πρώτη καλλιέργεια αρακά εστιάζεται στην δυτική Ασία από οπου και εξαπλώθηκε στην Ευρώπη, την Κίνα και την Ινδία. Κατα την κλασική περίοδο, οι Ελληνες και οι Ρωμαίοι συγγραφείς ανέφεραν την καλλιέργεια του. Η καλλιέργεια του, ήδη ήταν γνωστή στις ορεινές περιοχές της Κεντρικής και Ανατολικής Αφρικής πρίν απο την άφιξη των Ευρωπαίων και ήταν ήδη μια καλά προσαρμοσμένη καλλιέργεια στην Ρουάντα και την νοτιοδυτική Ουγκάντα απο το 1860. Προς το παρόν, ο αρακάς βρίσκεται σε όλά τα έυκρατα κλίματα καθώς και στα ορεινά των τροπικών περιοχών.

Περιγραφή του φυτού.

Είναι ένα ετήσιο φυτό που φθάνει σε ύψος μέχρι τα 70 εκατοστά και με βιολογικό κύκλο ενός έτους. Είναι ψυχρής εποχής και αναπτύσσεται σε πολλά μέρη του κόσμου. Ο καρπός είναι πράσινος λοβός μήκους μέχρι 10 εκατοστά, εντός του οποίου βρίσκονται τα κυλινδρικά πράσινα σπέρματα τα οποία έχουν γλυκιά γεύση και αποτελούν το εδώδιμο μέρος του φυτού. Οι ρίζες έχουν οζίδια στην επιφάνεια τους και το στέλεχος είναι κούφιο, λεπτό, χυμώδες και με ραβδώσεις. Στο ριζικό σύστημα αναπτύσσονται διάφορα αζωτοβακτήρια τα οποία δεσμεύουν το ατμοσφαιρικό άζωτο και εμπλουτίζουν το έδαφος με θρεπτικά συστατικα. Καλό είναι ο αρακάς να εντάσσεται σε κάποιο προγραμμα αμειψισποράς οπου μετά να ακολουθεί καποια καλλιέργεια με απαιτήσεις σε άζωτο όπως είναι οι πατάτες, το κουνουπίδι, το μπρόκολο κτλ. Τα φύλλα είναι σύνθετα και αποτελούνται απο ομάδα τριών φύλλων ενώ το τέταρτο έχει μεταμορφωθεί σε κληματίδα. Στην βάση του μίσχου, ύπαρχει ένα μεγάλο ζεύγος βράκτιων. Τα φυτά είναι ορθόκλαδα ενώ υπάρχουν και ποικιλίες αναρριχώμενες. Η άνθηση αρχίζει 40 με 50 ημέρες μετά απο την φύτευση. Η άνθηση διαρκεί απο 2 εως 4 εβδομάδες ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες κατα την διάρκεια της άνθησης. Το χρώμα αυτών είναι κόκκινα, άσπρα ή μώβ. Είναι αυτογονιμοποιούμενα. Οι σπόροι είναι ωοειδείς ή γωνιώδεις, άσπροι, γκρί, πράσινοι ή καφέ. 100 σπόροι μπορούν να ζυγίζουν απο 10 εως 36 γραμμάρια.

Κλιματικές απαιτήσεις.

Ο αρακάς αναπτύσσεται σε ποικίλα περιβάλλοντα. Απαιτεί κρύο και υγρό περιβάλλον. Η καλυτερη θερμοκρασία βλάστησης είναι γύρω στους 22ο C. Αναπτύσσεται σε όλους τους τύπους εδαφών αλλά προτιμά τα καλά αποστραγγιζόμενα εδάφη αμμοπηλώδη και πλούσια σε οργανική ουσία καθώς ενθαρρύνει την καλύτερη ανάπτυξη και χορήγηση των θρεπτικών συστατικών σε πιό αργούς ρυθμούς. Αναπτύσσεται καλύτερα σε ΡΗ 6,5. Εάν το ΡΗ είναι λιγότερο απο 6, θα πρέπει να γίνει μέριμνα για βελτίωση της οξύτητας του εδάφους. Για την καλλιέργεια τους, χρειάζονται άμεση ηλιακή ακτινοβολία και αρκετό αέρα μεταξύ των γραμμών φύτευσης διότι είναι απαραίτητος για τα ωφέλιμα βακτήρια που αναπτύσσονται στις ρίζες. Καλό είναι το έδαφος να είναι μήν ξεραίνεται αλλα να παραμένει πάντοτε υγρό.

Φύτευση.

Φυτεύονται οι σπόροι κατευθείαν στο έδαφος όπου και αναπτύσσονται εκεί μέχρι την ωρίμανση. Μπορούν να σπαρθούν το φθινόπωρο ή τον μάρτιο, τον απρίλιο, τον μάιο μέχρι και αρχές ιουλίου. Φυτεύονται σε ένα ρηχό αυλάκι βάθους 5 εκατοστών και φυτεύουμε περίπου 20 ή 30 σπόρους ανά μέτρο. Δεν φυτεύονται σε πολύ υγρό ή μή γόνιμο έδαφος. Καλύπτουμε μετά τους σπόρους με χώμα.

Αποστάσεις φύτευσης.

Σπέρνεται σχετικά πυκνά με πυκνότητες περίπου 80 φυτά ανά τετραγωνικό μέτρο. Οι αποστάσεις μεταξύ των γραμμών κυμαίνονται απο 46 εως 60 εκατοστά. ʼν εφαρμόσουμε το σύστημα της διπλής γραμμής, τότε έχουμε, διπλή γραμμή(οι διπλές γραμμές απέχουν η μία απο την άλλη 20 με 25 εκατοστά)-46έως60 εκατοστά-διπλή γραμμή. Απαραίτητη είναι η κατεργασία πριν απο την φύτευση με δισκοσβάρνα και απομάκρυνση πετρών και ζιζανίων.

Λίπανση.

Για μία ιδανική καλλιέργεια απαιτείται 2,5 με 3 τόνους κοπριά ανά εκτάριο σε περίπτωση αμμωδών εδαφών. Εκτός απο κοπριά, είναι αναγκαίο να εμβολιάζουμε το σπόρο με μόλυσμα rhizobium για καλύτερο σχηματισμό οζιδίων στο ριζικό σύστημα, ζωτικότητα στο φυτό και υψηλότερες αποδόσεις. Η προσθήκη της οργανικής λιπανσης γίνεται πρίν τη σπορά. Οσον αφορά την επιφανειακή λίπανση, η καλλιέργεια απαιτεί 4 κιλά άζωτο, 5 κιλά φώσφορο, 15 κιλά κάλιο και 3 κιλά μαγνήσιο ανά στρέμμα.

Πότισμα.

Η συχνότητα του ποτίσματος εξαρτάται απο το τύπο του εδάφους, αλλά και τις κλιματικές συνθήκες. Η συχνή άρδευση θα πρέπει να αποφεύγεται. Καλό είναι η άρδευση να χορηγείται όταν αναμένονται χαμηλές θερμοκρασίες και κατα το στάδιο του γεμίσματος των καρπών.
Στρές νερού κατα την διάρκεια της άνθησης και της καρπόδεσης μπορεί να οδηγήσει στην μείωση των αποδόσεων και της ποιότητας των καρπών. ʼλλες καλλιεργητικές περιποιήσεις είναι η καταπολέμηση των εχθρών και ασθενειών, η ζιζανιοκτονία κτλ.
Συγκομιδή. Η συγκομιδή γίνεται οταν ο λοβός είναι γεμάτος. Καθυστέρηση της συγκομιδής οδηγούν σε σκληρά και λιγότερο γλυκό αρακά. Η συγκομιδή θα πρέπει να γίνει γρήγορα και να ψυχθούν τα σπέρματα.


Θρεπτική σημασία του αρακά.

Τα σπέρματα είναι πλούσια σε βιταμίνη Α, Β, C καθως και λουτείνη. Το ξηρό βάρος είναι κατά το ? πρωτείνες και ? σάκχαρα. Εχουν λιγότερη ικανότητα να δεσμεύουν ελεύθερες ρίζες απο οτι η γλουταθειόνη αλλά μεγαλύτερη ικανότητα να εμποδίζουν την οξείδωση του λινολεικού οξέος. Θα πρέπει επίσης να αναφέρουμε οτι οι σπόροι έχουν ευεργετικές ιδιότητες στην αντιμετώπιση ορισμένων δερματολογικών παθήσεων οπως είναι η ακμή αλλά και στην αντιμετώπιση των ρυτίδων.

Γραμματέα Αναστασία
Γεωπόνος ΓΠΑ
anastagra@yahoo.gr