Η κομποστοποίηση είναι μια απλή διαδικασία

Το μόνο που χρειάζεται είναι φυτικά υπολείμματα και καλή διάθεση. Σύμφωνα με την ιστοσελίδα www.treehugger.com, η οποία ασχολείται με διάφορα πράσινα θέματα ανά τον κόσμο, η πιο δημοφιλής έρευνα σχετικά με το περιβάλλον στο Google για το 2011, έχει να κάνει με το ερώτημα «Πώς γίνεται η κομποστοποίηση». Αν βάλουμε στη διαδικτυακή μηχανή αναζήτησης τις λέξεις «how» και «compost», δηλαδή «πως» και «κομποστοποίηση», εμφανίζονται 44.800.000 αποτελέσματα. Δημοφιλέστατο θέμα η κομποστοποίηση, λοιπόν, ανά τον κόσμο.

Τι είναι όμως το κομπόστ; Στη φύση υπάρχουν πεσμένα φύλλα, νεκρά ζώα, νεκρά δέντρα εκατομμυρίων ετών και συνθήκες όπως κατολισθήσεις, χιονοστιβάδες, πλημμύρες και παγετοί. Όλα αυτά τα συνδυασμένα υλικά, λόγω των  περιβαλλοντικών συνθηκών, έχουν δημιουργήσει με το πέρασμα του χρόνου ένα πλούσιο, ζωντανό έδαφος, γεμάτο από μικροοργανισμούς, έντομα, ζωύφια, σκουλήκια και κάθε λογής πλάσματα, αλλά και πολύτιμα θρεπτικά στοιχεία από την αποδόμηση της οργανικής ύλης, που είναι αναγκαία για τα οικοσυστήματα.

Τι ειναι η κομποστοποιηση

Η κομποστοποίηση είναι μια φυσική διαδικασία η οποία μετατρέπει τα οργανικά υλικά σε μια πλούσια σκούρα ουσία. Αυτή η ουσία λέγεται κομπόστ ή χούμους ή εδαφοβελτιωτικό. Η κομποστοποίηση είναι ένας πολύ άμεσος και σημαντικός τρόπος ανακύκλωσης. Έχει υπολογιστεί ότι το 35% των οικιακών απορριμμάτων μπορούν να κομποστοποιηθούν.

Η λέξη κομπόστ προέρχεται από την αγγλική λέξη compost. Η λέξη compost προέρχεται από τη λατινική λέξη compositus από το ρήμα componere (com - together, μαζί + ponere - to place, τοποθετώ). Στα τέλη του 14^ου αι. στη γαλλική γλώσσα εμφανίζεται η λέξη composte με την έννοια του μίγματος των φύλλων, της κοπριάς και άλλων υλικών για τη λίπανση της γης. Η λέξη compost με τη σημερινή της έννοια εμφανίζεται το 1580 στην Αγγλία.

Γιατι κομποστοποιηση;

Οι λόγοι που επιβάλλουν την κομποστοποίηση ως βασική μέθοδο για τη διαχείριση των οργανικών αποβλήτων έχουν να κάνουν με το τρίπτυχο ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ - ΚΟΙΝΩΝΙΑ - ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ.

1. Επειδή οι ανάγκες των ελληνικών εδαφών σε οργανική ουσία είναι τεράστιες, λόγω της πολύ χαμηλής περιεκτικότητας (1%). Στη Γερμανία, για παράδειγμα, η περιεκτικότητα των εδαφών σε οργανική ουσία είναι 7-8% και κάνουν κομποστοποίηση για να την ανεβάσουν σε ακόμη πιο υψηλά επίπεδα.
2. Επειδή το 35% των ελληνικών εδαφών κινδυνεύουν να ερημοποιηθούν (Πηγή: ΕΚΕΘΕ).
3. Επειδή με την εκτεταμένη χρήση του κομπόστ αντιμετωπίζεται η εντεινόμενη διάβρωση των εδαφών και καταστέλλονται πολλά φυτοπαθογόνα του εδάφους.
4. Επειδή υπάρχει μεγάλη ανάγκη ορθολογικής διαχείρισης και προστασίας των διαθέσιμων υδάτων και ιδιαίτερα εξοικονόμησης του με την εφαρμογή της χρήσης του κομπόστ στη γεωργία.
5. Επειδή μειώνονται οι εκπομπές του CO² και οι επιπτώσεις των κλιματικών αλλαγών.
6. Επειδή είναι ασύγκριτα η πλέον οικονομική μέθοδος τελικής διαχείρισης των οργανικών υλικών.
7. Επειδή έχει την ευρύτερη δυνατή κοινωνική αποδοχή και συναίνεση.
8. Επειδή είναι η πλέον φιλική προς στο περιβάλλον.
9. Επειδή πρώτα συζητάς και εφαρμόζεις τις οικονομικότερες και καλύτερες επιλογές και μετά κοιτάς εάν υπάρχει ανάγκη για τις ακριβές και δύσκολες.
10. Επειδή κάποιος πρέπει να τη θέσει και στην ελληνική κοινωνία.
    
    
    

Πως γινεται και πως ελεγχουμε την κομποστοποιηση

Τα βακτήρια, οι μύκητες και άλλα μικρόβια είναι οι 'εργάτες' της κομποστοποίησης. Αυτοί, υποβοηθούνται κι από πολλούς άλλους μεγαλύτερους οργανισμούς. Κατά τη διάρκεια της κομποστοποίησης, αυτά τα μικρόβια παράγουν διοξείδιο του άνθρακα (CO₂), θερμότητα και νερό καθώς αποικοδομούν τα οργανικά υλικά του σωρού. Το τελικό αποτέλεσμα είναι το ΚΟΜΠΟΣΤ (πλούσιο, σκούρο, θριφτό και άοσμο), τέλειο λίπασμα για τον κήπο σας. Για την αποτελεσματική κομποστοποίηση χρειάζεται:

1. Σωστό μίγμα υλικών (σε σωστές αναλογίες)
2. Σωστό αερισμό
3. Σωστή υγρασία
4. Σωστό μέγεθος υλικών

Τα βακτήρια, οι μύκητες και άλλα μικρόβια είναι οι 'εργάτες' της κομποστοποίησης. Αυτοί, υποβοηθούνται κι από πολλούς άλλους μεγαλύτερους οργανισμούς. Κατά τη διάρκεια της κομποστοποίησης, αυτά τα μικρόβια παράγουν διοξείδιο του άνθρακα (CO₂), θερμότητα και νερό καθώς αποικοδομούν τα οργανικά υλικά του σωρού. Το τελικό αποτέλεσμα είναι το ΚΟΜΠΟΣΤ (πλούσιο, σκούρο, θριφτό και άοσμο), τέλειο λίπασμα για τον κήπο σας. Για την αποτελεσματική κομποστοποίηση χρειάζεται:

1. Σωστό μίγμα υλικών (σε σωστές αναλογίες)
2. Σωστό αερισμό
3. Σωστή υγρασία
4. Σωστό μέγεθος υλικών

---

Το σωστό μίγμα
Τα μικρόβια της κομποστοποίησης χρησιμοποιούν το άζωτο για να αναπτύσσονται και τον άνθρακα για ενέργεια. Τα περισσότερα υλικά που βάζουμε για κομποστοποίηση δεν έχουν από μόνα τους τη σωστή αναλογία άνθρακα/αζώτου (C/N). Χρησιμοποιώντας ποικιλία οργανικών υλικών, πράσινα και καφετιά, εξασφαλίζουμε τις απαραίτητες ποσότητες από αυτά τα στοιχεία. Γενικά, τα φρέσκα "πράσινα" υλικά είναι πλούσια σε άζωτο και τα ξερά "καφέ" υλικά είναι πλούσια σε άνθρακα. Και τα δύο στοιχεία (C, N) χρειάζονται για να γίνει η κομποστοποίηση. Η σωστή πρόσμιξή τους επιτρέπει στα μικρόβια να κάνουν σωστά τη δουλειά τους και να κρατούν το σωρό σας άοσμο. Ο γενικός κανόνας για να διατηρείται σωστή η αναλογία αυτών των υλικών είναι: 1 μέρος πράσινα υλικά προς 3 μέρη καφέ. ( Το κάθε "μέρος" είναι η μονάδα μέτρησης που βολεύει εσάς να χρησιμοποιήσετε. Μπορεί να είναι ένας κουβάς, μια φτυαριά, κλ.π. ) Τα καφέ υλικά, όπως τα φύλλα, τα άχυρα, το πριονίδι, έχουν πολύ άνθρακα και πολύ λίγο άζωτο και αργούν αρκετά να αποσυντεθούν. Τα πράσινα υλικά, όπως το γκαζόν, τα χόρτα, τα απορρίμματα της κουζίνας και η κοπριά, έχουν πολύ άζωτο και σχετικά λίγο άνθρακα, και αποικοδομούνται γρήγορα. Τα πράσινα υλικά ονομάζονται και "ζεστά" επειδή παρέχουν στο σωρό το άζωτο που απαιτείται από τους μικροοργανισμούς για να παράγουν θερμότητα. Η ανεβασμένη θερμοκρασία του σωρού κομποστοποίησης είναι ένδειξη ότι η διαδικασία προχωράει πολύ αποδοτικά. Το φθινόπωρο, τα ξερά φύλλα είναι πάρα πολλά και τα πράσινα υλικά πιο δύσκολο να βρεθούν. Αν τα καφέ υλικά δεν ανακατευτούν με πράσινα μπορεί να χρειαστεί περισσότερο από έναν χρόνο για να αποικοδομηθούν. Αντιθέτως, την άνοιξη και το καλοκαίρι τα φρεσκοκομμένα χόρτα και άλλα πράσινα υπάρχουν σε αφθονία σε αντίθεση με τα καφέ. Επειδή τα καφέ αποικοδομούνται πολύ αργά, είναι χρήσιμο να αποθηκεύονται και να χρησιμοποιούνται σε περιόδους που τα πράσινα πλεονάζουν. Τα πράσινα δεν μπορούν να αποθηκευτούν γιατί σαπίζουν γρήγορα και εκλύουν δυσάρεστες οσμές, προσελκύουν έντομα και μύγες και άλλα ζωύφια. Πρέπει λοιπόν να ανακατευτούν όσο το δυνατόν γρηγορότερα με τα καφέ.

---

Αερισμός


Η αποσύνθεση γίνεται με οξυγόνο (αερόβια) ή χωρίς οξυγόνο (αναερόβια). Τα μικρόβια που χρησιμοποιούν οξυγόνο είναι προτιμότερα στην οικιακή κομποστοποίηση επειδή αποσυνθέτουν τα οργανικά γρήγορα και αποτελεσματικά. Η αερόβια κομποστοποίηση γίνεται όταν ο σωρός έχει αρκετό οξυγόνο. Κατά τη διαδικασία, τα μικρόβια χρησιμοποιούν το οξυγόνο μέσα στο σωρό και ο αερισμός είναι απαραίτητος. Ο καλύτερος τρόπος για να επιτευχθεί αυτό είναι με τη χρήση σχετικά ογκωδών υλικών μέσα στο σωρό. Αυτά τα υλικά, όπως κλαδάκια, πριονίδι και άχυρα, δίνουν στο σωρό μια πορώδη δομή η οποία επιτρέπει στον αέρα να κυκλοφορεί. Η συμπίεση (πατίκωμα) ή η υπερβολική υγρασία αποτρέπουν την ελεύθερη ροή του αέρα μέσα στο σωρό. Η συμπίεση προκύπτει όταν χρησιμοποιούνται πολύ ψιλοκομμένα υλικά, ή όταν ο σωρός είναι πολύ μεγάλος. Αν οι πόροι του σωρού γεμίσουν με νερό (με άλλα λόγια αν η υγρασία του σωρού είναι μεγάλη) ο αέρας δεν μπορεί να κυκλοφορήσει και αρχίζει η αναερόβια αποσύνθεση. Τα αναερόβια μικρόβια αποσυνθέτουν με ζυμώσεις. Αυτού του είδους η αποσύνθεση εκλύει δυσάρεστες οσμές. Παράγει επίσης οξέα και αλκοόλες που είναι επικίνδυνες για τα φυτά. Το συχνό ανακάτεμα του σωρού χαλαρώνει τα πυκνά σημεία του σωρού και επιτρέπει τον σωστό και απαραίτητο αερισμό.

---

Υγρασία


Η υγρασία στο σωρό του κομπόστ είναι πολύ σημαντική. Οι μικροοργανισμοί μπορούν να αποσυνθέσουν μόνο υγρά υλικά. Αν αυτά είναι ξερά, οι μικροοργανισμοί πέφτουν σε αδράνεια και η κομποστοποίηση επιβραδύνεται σημαντικά. Αν τα υλικά είναι πολύ υγρά, χάνονται οι θρεπτικές για τους μικροοργανισμούς ουσίες, ο αερισμός περιορίζεται, παράγονται δυσάρεστες οσμές και τέλος η όλη διαδικασία της κομποστοποίησης επιβραδύνεται. Τα υλικά του σωρού πρέπει να δίνουν την αίσθηση ότι είναι μουσκεμένα. Το "τεστ του στυψίματος" είναι ένας εύκολος τρόπος για να κρίνετε αν είναι καλή η υγρασία του κομπόστ σας. Σφίξτε δυνατά μια χούφτα υλικά - μια με δύο σταγόνες υγρού πρέπει να στάξουν. Αν το σφίξιμο είναι σα να στύβετε ένα σφουγγάρι και τρέξει αρκετό υγρό, τότε ο σωρός έχει πολύ υγρασία. Ανάμιξη και ανακάτεμα του σωρού αφρατένει τα υλικά και επιτρέπει το σωστό αερισμό. Η προσθήκη ξερών υλικών όπως φύλλα, πριονίδι κ.α. βοηθάει σημαντικά στη μείωση της υγρασίας του σωρού. Αν η χούφτα υλικών που πήρατε διαλύεται και δίνει την αίσθηση ξερού χώματος, τότε είναι πολύ ξερό. Καταβρέξτε το σωρό με νερό. Ελέγξτε μετά από 24 ώρες για να δείτε αν χρειάζεται και πάλι κατάβρεγμα.

---

Το μέγεθος των υλικών

Για να γίνει σωστά και γρήγορα η κομποστοποίηση το μέγεθος των υλικών που ρίχνουμε μέσα στον κάδο πρέπει να είναι σχετικά μικρό. Κόβοντας π.χ. μια καρπουζόφλουδα σε μικρά κομμάτια ουσιαστικά αυξάνουμε την επιφάνειά της, με αποτέλεσμα να είναι ευκολότερο για τους μικροοργανισμούς να απαπτυχθούν στο υλικό. Αυτό οδηγεί στη γρηγορότερη σήψη του υλικού. Αντίθετα, τα μεγάλα, ογκώδη υλικά θα καθυστερήσουν περισσότερο να κομποστοποιηθούν, θα δημιουργήσουν μεγάλους όγκους μέσα στο σωρό εμποδίζοντας τα υπόλοιπα υλικά να έρθουν σε επαφή μεταξύ τους, επιβραδύνοντας με αυτό τον τρόπο τη διαδικασία.

---

Όταν λοιπόν έχουμε το σωστό μίγμα, σε συνδυασμό με σωστό αερισμό, υγρασία και μέγεθος υλικών, θα παρατηρήσετε την εξής διαδικασία:
Καθώς οι μικροοργανισμοί θα αρχίσουν τη δουλειά τους, θα αρχίσει να παράγεται θερμότητα. Είναι συχνό το φαινόμενο να βγαίνουν ατμοί από την κορφή του σωρού. Οι ενεργοί μικροοργανισμοί μπορούν να ανεβάσουν τη θερμοκρασία του σωρού μέχρι και τους 60^οC.Θερμοκρασίες μεγαλύτερες των 65^οC μπορεί να είναι επιβλαβείς για τους μικροοργανισμούς που επιτελούν την κομποστοποίηση και η διαδικασία να επιβραδυνθεί. Μπορείτε εύκολα να μετρήσετε τη θερμοκρασία του σωρού σας βάζοντας ένα θερμόμετρο στο κέντρο του. Το ανακάτεμα μπορεί εύκολα να μειώσει τη θερμοκρασία του σωρού.

Κατά τη διαδικασία, θα παρατηρήσετε πολλές αλλαγές:

• Ο σωρός μικραίνει καθώς οι μικροοργανισμοί αποσυνθέτουν τα οργανικά υλικά.
• Θα δείτε πολλά είδη μικρη ή λευκά σωματίδια, μανιτοοργανισμών. Αυτά μπορεί να είναι μια λευκή επικάλυψάρια, μικρά έντομα, μυριόποδα και γαιοσκώληκες. Αυτά είναι φυσικά και σημαντικά μέρη της διαδικασίας της κομποστοποίησης.
• Καθώς η διαδικασία ολοκληρώνεται η θερμοκρασία θα αρχίσει να πέφτει.
• Τα περισσότερα υλικά δεν θα είναι πια αναγνωρίσιμα.
• Αφού το κομπόστ ωριμάσει για ένα μήνα ή περισσότερο αφότου έχει πέσει η θερμοκρασία, είναι έτοιμο για χρήση. Το τελικό προϊόν θα είναι σκούρο στο χρώμα και θα έχει τη γήινη μυρωδιά του χώματος.

---

Αναποδογύρισμα ή ανακάτεμα

Το αναποδογύρισμα του σωρού από έναν κάδο σε άλλο, ή το ανακάτεμά του εκεί που βρίσκεται, είναι ένα σημαντικό βήμα στη διαδικασία της κομποστοποίησης. Το ανακάτεμα επιτυγχάνει τα εξής:

• Σπάζουν τα μεγάλα συσσωματώματα υλικών όπως φύλλα, γρασίδι ή υπολείμματα τροφών.
• Ελευθερώνει καινούριες επιφάνειες για να καλυφθούν από μύκητες που αποικοδομούν.
• Ομοιογενοποιεί τη διαδικασία. Τα υλικά που βρίσκονται στις άκρες αποικοδομούνται πιο αργά από αυτά που βρίσκονται στο κέντρο. Με την ανάδευση μεταφέρονται αυτά προς το κέντρο και το ανάποδο έτσι ώστε να κομποστοποιηθούν όλα τα υλικά στο τέλος.
• Διατηρεί τη ροή του αέρα. Αν έχει προκύψει μεγάλη συμπίεση υλικών, το ανακάτεμα την ελαττώνει.
• Είναι ευκαιρία για διορθωτικές δραστηριότητες. Αν το κομπόστ είναι πολύ στεγνό είναι ευκαιρία να ποτιστεί κατά το ανακάτεμα. Αν είναι πολύ υγρό, ξερά υλικά μπορούν να προστεθούν. Αν η αποδόμηση είναι αργή μπορούν να προστεθούν πράσινα υλικά.

Ποσος χρονος χρειαζεται;

Αρχικά πρέπει να αναφέρουμε ότι για την ολοκλήρωση της διαδικασίας της κομποστοποίησης δεν υπάρχει ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα μέσα στο οποίο ολοκληρώνεται. Οι διάρκειες που αναφέρονται είναι κατά προσέγγιση και εξαρτώνται από πολλούς παράγοντες. Συνήθως, μια παρτίδα υλικών που θα οδηγηθεί σε έναν κάδο κομποστοποίησης και στη συνέχεια δε θα προστεθούν άλλα υλικά, ωριμάζει μέσα σε 3-4 μήνες. Αυτό σημαίνει ότι αν χρησιμοποιούμε τον κάδο καθημερινά, σε 3-4 μήνες θα έχουμε ένα μίγμα ώριμου κομπόστ και υλικών που βρίσκονται σε όλα τα ενδιάμεσα στάδια κομποστοποίησης. Ξεχωρίζουμε το ώριμο κομπόστ κοσκινίζοντας το υλικό του κάδου. Ανάλογα με το χρόνο που θα διαθέσουμε, μπορούμε να ξεχωρίσουμε την κομποστοποίηση σε 3 μεθόδους, που η καθεμία έχει διαφορετικό χρόνο ολοκλήρωσης. 

Η μέθοδος που θα χρησιμοποιήσετε θα καθοριστεί από τις ποσότητες οργανικών που έχετε, τις ανάγκες σας σε κομπόστ και τον χρόνο που μπορείτε να διαθέσετε για τη διαδικασία. Αν έχετε μόνο γκαζόν, αφήστε το να μείνει εκεί που το κόβετε. Θα αποικοδομηθεί φυσικά και θα κάνει καλό στο υπάρχον γκαζόν. Τρεις μέθοδοι κομποστοποίησης περιγράφονται στη συνέχεια: Η Απλή, η Αργή και η Γρήγορη. Η κάθε μια από αυτές χρειάζεται διαφορετικό χρόνο και υλικά.

---

Η Απλή μέθοδος


Η απλή μέθοδος συνίσταται στην περίπτωση που έχετε ποικιλία υλικών, όπως αυτά στον Πίνακα 1.Θα χρειαστείτε λίγο χρόνο κάθε βδομάδα για το φτιάξιμο και το ανακάτωμα του σωρού ή μόνο για το ανακάτωμα αν έχετε κάδο. Θα χρειαστείτε χώρο για τον σωρό και για την προσωρινή απόθεση οργανικών. Αυτή η μέθοδος παράγει κομπόστ σε έξι με οκτώ εβδομάδες κατά τη διάρκεια της άνοιξης και του καλοκαιριού και περισσότερο χρόνο αν γίνεται το φθινόπωρο ή το χειμώνα.
Σε αυτή τη μέθοδο, ο σωρός μπορεί να γίνει συνδυάζοντας αποθηκευμένα υλικά, ή τοποθετώντας υλικά στο σωρό καθώς αυτά προκύπτουν. Όταν συγκεντρώνετε και αποθηκεύετε τα υλικά σας, κρατήστε τα πράσινα από τα καφετιά χωριστά. Μην ξεχνάτε ότι τα πράσινα δεν μπορούν να αποθηκευτούν για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς ν' αρχίσουν να μυρίζουν και να προσελκύουν τρωκτικά. Είναι καλύτερο να βάζετε τα πράσινα στο σωρό όσο πιο σύντομα γίνεται.
Ακολουθήστε αυτά τα βήματα:

• Ξεκινήστε το σωρό με ένα στρώμα από καφετιά. Αν έχετε πολλά ογκώδη οργανικά, πρέπει να τα κομματιάσετε σε μικρότερα κομματάκια. Όσο μικρότερα είναι, τόσο πιο γρήγορα θα αποικοδομηθούν.
• Προσθέστε ένα στρώμα από πράσινα υλικά. Προσπαθήστε να κρατήσετε την αναλογία: 1 μέρος πράσινα, 3 μέρη καφετιά.
• Προσθέστε μια δυο φτυαριές χώμα ή έτοιμο κομπόστ. Αυτό θα προσθέσει περισσότερους μικροοργανισμούς για να ξεκινήσει η αποικοδόμηση πιο γρήγορα.
• Ανακατέψτε τα υλικά με μια πιρούνα ή ένα φτυάρι.
• Ελέγξτε για την απαραίτητη υγρασία. Πιάνοντας μια χούφτα υλικών πρέπει να έχουμε την αίσθηση ενός βρεγμένου σφουγγαριού. Όχι πολύ υγρό αλλά ούτε και στεγνό. Προσθέστε νερό ή ξερά υλικά για να πετύχετε τη σωστή υγρασία.
• Συνεχίστε να προσθέτετε στρώσεις μέχρι να γεμίσει ο κάδος. Ανακατέψτε τα υλικά μετά από μια εβδομάδα. Ελέγξτε την υγρασία και το σωστό αερισμό. Μετακινήστε τα πιο ογκώδη υλικά από τις άκρες προς το κέντρο. Ρυθμίστε την υγρασία προσθέτοντας νερό ή ξερά υλικά. Μπορεί να δείτε ατμούς καθώς ανακατεύετε το σωρό. (Αν ο σωρός δεν είναι ζεστός ή αν μυρίζει, συμβουλευτείτε τον Πίνακα επίλυσης προβλημάτων). Συνεχίστε να ανακατεύετε τα υλικά κάθε μια ή δυο εβδομάδες. Ελέγχετε πάντα για την υγρασία. Σε αυτό το χρονικό διάστημα ο σωρός θα αρχίσει να γίνεται σκούρος καφέ και πιο ομοιόμορφος στην όψη. Θα χάσει αρκετό από τον όγκο του καθώς η κομποστοποίηση προχωρά. Αν δεν ανεβάζει πια θερμοκρασία, είναι πολύ υγρός είτε είναι πολύ ξερός και τα υλικά δεν διακρίνονται πια μεταξύ τους, είναι καιρός για να χωνέψει.
• Αφήστε το σωρό να χωνέψει για μερικές εβδομάδες. Κάντε την αντίστοιχη διαδικασία αφαιρώντας από τον κάδο την ποσότητα υλικών που έχει τα παραπάνω χαρακτηριστικά. Όταν έχει το σκούρο χρώμα, διαλύεται εύκολα στα δάχτυλα και έχει την οσμή του χώματος, είναι έτοιμο να χρησιμοποιηθεί.

---

Η Αργή μέθοδος

Η Αργή μέθοδος συνίσταται στην περίπτωση που δεν έχετε σταθερή παραγωγή οργανικών. Αυτή η μέθοδος παίρνει πολύ λίγο από το χρόνο σας, αλλά χρειάζεται από έξι μήνες, έως και δύο χρόνια για να ολοκληρωθεί. Αποθηκευτικός χώρος δεν είναι απαραίτητος μια και τα υλικά τοποθετούνται στο σωρό όταν προκύπτουν.
Με αυτή τη μέθοδο, δε χρειάζεται χρόνος για τον έλεγχο της σωστής ανάμιξης και της υγρασίας. Επειδή η κομποστοποίηση είναι φυσική διαδικασία, θα γίνει με λιγοστή ή και καθόλου φροντίδα. Για το λόγο του ότι η σωστή ανάμιξη και η υγρασία δεν ελέγχονται, θα παραχθεί λίγη θερμότητα, και η διαδικασία θα πάρει περισσότερο χρόνο για να ολοκληρωθεί.
Αν ο σκοπός σας είναι η ανακύκλωση και η μείωση των απορριμμάτων στην πηγή, η Αργή μέθοδος θα ανακυκλώσει τα οργανικά σας υλικά και θα καταναλώσει πολύ λίγο από τον χρόνο σας.

Η Αργή διαδικασία είναι παρόμοια με την Απλή με τις παρακάτω παραλλαγές:

• Δε χρειάζεται έλεγχος για σωστό μίγμα και υγρασία! Χτίζετε το σωρό με πράσινα και καφετιά υλικά καθώς αυτά προκύπτουν.
• Αν προσθέτετε υλικά κουζίνας, πρέπει να τα πετάτε στον πυρήνα του σωρού. Σκάψτε ένα λάκκο στο σωρό, ρίξτε τα υλικά και καλύψτε τα με τα άλλα. Αν μένουν στην επιφάνεια μπορεί να μυρίσουν ή να προσελκύσουν έντομα και ζώα.
• Μετά από έξι μήνες ή περισσότερο, το ώριμο κομπόστ θα βρίσκεται στο κάτω μέρος στα παλαιότερα τμήματα του σωρού. Μπορεί να συλλεχθεί και να χρησιμοποιηθεί καθώς παράγεται και γίνεται διαθέσιμο.

---

Η Γρήγορη μέθοδος

Αν θέλετε να προσθέσετε πολύ κομπόστ στο χώμα σας, ή αν παράγετε πολύ μεγάλες ποσότητες οργανικών απορριμμάτων, τότε η Γρήγορη μέθοδος είναι μάλλον αυτή που θέλετε να χρησιμοποιήσετε. Αυτή η μέθοδος χρειάζεται ΠΟΛΥ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ από το χρόνο και την ενέργειά σας σε σχέση με τις προηγούμενες, αλλά θα έχετε το τελικό προϊόν πολύ γρήγορα. Σε αυτή τη μέθοδο, η διαδικασία κομποστοποίησης παρακολουθείται πολύ στενά για να είναι εγγυημένες οι καλύτερες δυνατές συνθήκες κάθε στιγμή.
Η Γρήγορη μέθοδος είναι διαφορετική από την Απλή στα εξής:

• Περισσότερος χώρος για συγκέντρωση και αποθήκευση οργανικών θα χρειαστεί.
• Όλα τα οργανικά υλικά θρυμματίζονται πριν προστεθούν στο σωρό. Γι' αυτό το σκοπό μπορούν να χρησιμοποιηθούν μηχανικοί θρυμματιστές, ή άλλα μηχανικά μέσα.
• Ελέγχετε τη θερμοκρασία του σωρού συχνά με ένα θερμόμετρο. Τους καλοκαιρινούς μήνες αυτό θα πρέπει να γίνεται καθημερινά. Με αυτή τη μέθοδο, πολύ υψηλές θερμοκρασίες (60οC) μπορούν να επιτευχθούν σε μικρό χρονικό διάστημα. Αυτές οι θερμοκρασίες είναι αρκετά ψηλές για να σκοτώσουν τους περισσότερους ζιζανόσπορους και παθογόνους οργανισμούς. Μπορούν όμως να σκοτώσουν και κάποιους μικροοργανισμούς που επιτελούν την κομποστοποίηση. Έτσι, αν η θερμοκρασία του σωρού ανέβει πάνω από τους 60οC, μειώστε την με ανακάτωμα ή με προσθήκη ογκωδών καφετιών υλικών.
• Ανακατώνετε τον σωρό κάθε τρεις μέρες και ελέγχετε για τη σωστή υγρασία.

Πηγή: Οικολογική Εταιρεία Ανακύκλωσης

Κομποστοποίηση

 
Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Η κομποστοποίηση είναι μια φυσική διαδικασία η οποία μετατρέπει τα οργανικά υλικά σε μια πλούσια σκούρα ουσία. Αυτή η ουσία λέγεται κομπόστ ή χούμους ή εδαφοβελτιωτικό.
Η κομποστοποίηση είναι ένας πολύ άμεσος και σημαντικός τρόπος πρόληψης και ανακύκλωσης. Έχει υπολογιστεί ότι το 35% των οικιακών απορριμμάτων μπορούν να κομποστοποιηθούν. Η Ελληνική πολιτεία έχει μεριμνήσει για την εκπόνηση μελέτης που αφόρα οδηγό εφαρμογής προγραμμάτων Διαλογή στη Πηγή & συστημάτων διαχείρισης των βιοαποβλήτων.
Ως κομποστοποίηση ορίζεται η αερόβια βιολογική (οξειδωτική) διαδικασία αποικοδόμησης και σταθεροποίησης των οργανικών υλικών, που πραγματοποιείται υπό τις φυσικές και χημικές εκείνες συνθήκες που ευνοούν τη διαδοχή συγκεκριμένων θερμόφιλων, θερμοανθεκτικών και μεσόφιλων μικροβιακών πληθυσμών (Gray et al., 1971; Haug, 1996).
Η διαχείριση του οργανικού κλάσματος με κομποστοποίηση πρέπει να προτιμάται από κάθε άλλη μέθοδο και να έχει την ακόλουθη ιεράρχηση: 1. Κομποστοποίηση στην πηγή (οικιακή και στις εγκαταστάσεις μεγάλων παραγωγών) 2. Κομποστοποίηση σε πράσινα σημεία σε κάθε γειτονιά 3. Δημοτική κομποστοποίηση 4. Περιφερειακή κομποστοποίηση

Διαδικασια κομποστοποιησης

Τα βακτήρια, οι μύκητες και άλλα μικρόβια είναι οι "εργάτες" της κομποστοποίησης. Αυτοί υποβοηθούνται κι από πολλούς άλλους μεγαλύτερους οργανισμούς. Κατά τη διάρκεια της κομποστοποίησης, αυτά τα μικρόβια παράγουν διοξείδιο του άνθρακα (CO2), θερμότητα και νερό καθώς αποικοδομούν τα οργανικά υλικά του σωρού. Το τελικό αποτέλεσμα είναι το κομπόστ (πλούσιο, σκούρο, θριφτό και άοσμο), τέλειο λίπασμα για τον κήπο. Για την αποτελεσματική κομποστοποίηση χρειάζονται:

1. Οργανικό μίγμα υλικών (σε σωστές αναλογίες)
2. Αερισμός
3. Ελεγχόμενη μέγιστη δυνατή σχετική υγρασία
4. Μικρό μέγεθος υλικών

Κομποστοποιησιμα απορριμματα

Ενώ οτιδήποτε ήταν κάποτε ζωντανό μπορεί να κομποστοποιηθεί, κάποια υλικά είναι καλύτερα να μείνουν μακριά από τον οικιακό κομποστοποιητή του κήπου. Όταν λοιπόν επιλέγετε τα υλικά της κομποστοποίησης σας, καλό είναι να αποφεύγονται:

• Απορρίμματα που προσελκύουν ενοχλητικά ζωύφια
• Άρρωστα ή μολυσμένα από έντομα φυτά

Τα λιπαρά φαγητά, όπως το κρέας και τα τυροκομικά, πρέπει να αποφεύγονται επειδή προσελκύουν τρωκτικά, σκυλιά, γάτες, μύγες κ.α.. Τα απορρίμματα των σκύλων και των γατών δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται γιατί μπορούν να μεταδώσουν ασθένειες. Μπορείτε επίσης να αποφύγετε την προσθήκη άρρωστων φυτών ή φυτών που έχουν προσβληθεί έντονα από έντομα, εκτός αν είστε σίγουροι για την υψηλή θερμοκρασία του κομποστοποιητή, οπότε αν μείνουν για μεγάλο χρονικό διάστημα θα διασπαστούν τελείως και δεν θα υπάρξει κάποιο πρόβλημα. Αυτό ισχύει και για τα αναπαραγωγικά μέρη των φυτών όπως οι ρίζες και οι σπόροι, τα οποία καλό είναι να αποφεύγονται, εκτός αν η θερμοκρασία του κομποστοποιητή είναι υψηλή οπότε θα διασπαστούν.
Ο παρακάτω πίνακας δείχνει τι επιτρέπεται να απορρίπτεται μέσα στον κάδο κομποστοποίησης και τι όχι.

Πράσινα (πολύ άζωτο) Καφετιά (πολύς άνθρακας) Υπό προϋποθέσεις Όχι γκαζόν χαρτί κουζίνας Ξύλα κόκκαλα κλαδέματα, ξερά φύλλα φλούδες κορμών Λεμονόκουπες – πορτοκαλόφλουδες απορρίμματα σκύλων/γατών φρούτα και λαχανικά άχυρα λάδια οικιακά φυτά πριονίδια λίπη φύλλα ξεραμένη χλόη λιπαρές ουσίες απορρίμματα κουζίνας π.χ. τσόφλια αβγών, υπολείμματα καφέ, φίλτρα γαλλικού καφέ χαρτοπετσέτες υπολείμματα από κρέατα/ψάρια υπολείμματα από αφέψημα στέλεχος καλαμποκιού γαλακτοκομικά φλούδες, κοτσάνια από φρούτα και λαχανικά στάχτες σπόρους ζιζανίων κοπριά ( π.χ. από αγελάδες, άλογα, κότες ή κουνέλια) ψωμί – ζυμαρικά φύκια ξεπλυμένα από τα άλατα με νερό| άρρωστα φυτά μεταλλικά αντικείμενα πλαστικά γυάλινα υλικά υπολείμματα μαγειρεμένων τροφών

Προϋποθεσεις - υλικα κομποστοποιησης

Τα μόνα υλικά που απαιτούνται για την παραγωγή οικιακού κομπόστ συνοψίζονται στα παρακάτω:

• Ειδικός κάδος κομποστοποίησης (με λίγους ή και καθόλου γαιοσκώληκες)
• Λίγο χώμα κήπου ή και καθόλου
• Εργαλεία (ειδικό εργαλείο για ανακάτεμα και αερισμό, σκαλιστήρι, ποτιστήρι)
• Μικρό καδάκι κουζίνας για τη συλλογή των υλικών στην κουζίνα

Οικιακοι καδοι που κομποστοποιουν ολα τα οργανικα υπολειμματα

Είναι μικροί οικιακοί χειροκίνητοι κομποστοποιητές διαφόρων μεγεθών, ανάλογα τα άτομα, οι οποίοι πρέπει απαραίτητα να εξασφαλίζουν δυναμική ανάδευση (Περιστρεφόμενοι), διαχωρισμό των υπολειμμάτων σε φάσεις (Δύο θαλάμων) και να διαθέτουν μόνωση τουλάχιστον 4 cm ώστε να έχουν την δυνατότητα να διατηρήσουν σε όλο τον όγκο του κομποστοποιούμενου υλικού θερμοκρασία μεγαλύτερη των 50˚ C συνεχώς για τουλάχιστον 72 ώρες (Υγιεινοποίηση του κομπόστ). Αυτοί βέβαια είναι λίγο ακριβότεροι από έναν απλό κάδο κήπου.

Ευρωπαϊκη πρακτικη

Στην Ευρώπη υπάρχει ένα μεγάλο ρεύμα κατευθυνόμενο προς την οικιακή κομποστοποίηση και σε αυτήν στα πράσινα σημεία ανακύκλωσης /κομποστοποίησης στις γειτονιές, σε μικρούς αυτόματους μηχανικούς κομποστοποιητές οι οποίοι θα πρέπει όμως να έχουν κατασκευαστικά και τεχνολογικά την δυνατότητα παραγωγής έτοιμου κομπόστ, δηλαδή να διαθέτουν σύστημα θρυμματισμού των απορριμμάτων, σύστημα δυναμικής ανάδευσης, θάλαμο υγιεινοποίησης, θάλαμο ωρίμανσης. Αυτές οι μέθοδοι δεν έρχονται σε αντίθεση με καμία άλλη μέθοδο που μπορεί ενδεχομένως να εφαρμόζει ο εκάστοτε δήμος. Η Ελλάδα, με Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ 29407/3508/16-12-2002) εναρμονίστηκε με την κοινοτική οδηγία θέτοντας ως ποσοτικούς στόχους τη μείωση στα βιοαποικοδομήσιμα απόβλητα κατά 25%, 50% και 65%, σε σχέση με το 1995, μέχρι το 2010, το 2013 και το 2020 αντίστοιχα.

Πηγή: ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ

23 «μαγικές» χρήσεις της πολύτιμης στάχτης

Η στάχτη από ξύλα είναι η σκόνη που έμεινε από την καύση τους . Όταν λέμε ξύλα εννοούμε μόνο φυσικά, όχι με βαφές, κόλλες  ή επεξεργασμένα. Για να μαζέψουμε στάχτη για οικιακή χρήση και φυσικά για να παρασκευάσουμε αλισίβα, πρέπει να προσέξουμε μέσα στη φωτιά να μην έχουν πέσει πλαστικά, αποτσίγαρα, ή οποιοδήποτε άλλο σκουπίδι που θα μπορούσε να μολύνει την στάχτη μας.

Επίσης φροντίζουμε να έχουμε ανάψει τη φωτιά με φυσικό προσάναμμα και όχι με χημικό. Όταν σβήσει η φωτιά περιμένουμε να κρυώσει εντελώς η στάχτη και μετά τη συλλέγουμε. Από τη στάχτη ξεχωρίζουμε την άσπρη στάχτη που έχει μείνει πάνω-πάνω από τα καρβουνάκια και την αποθηκεύουμε σε ένα μεταλλικό δοχείο με καπάκι. Τα καρβουνάκια τα κρατάμε σε άλλο δοχείο.

Χρήσεις της στάχτης

- Απορρυπαντικό: φτιάχνουμε απορρυπαντικό με αλισίβα.
Βράζουμε δύο με τρία κουταλάκια στάχτη σε ένα μπρίκι με νερό και μετά την σουρώνουμε (π.χ με ένα φίλτρο του καφέ).
Είναι από τα καλύτερα (αν όχι το καλύτερο) απορρυπαντικό γενικής χρήσης: καθαρίζει, λευκαίνει και απολυμαίνει ρούχα, πατώματα, τζάμια, πιάτα, σκουριές που έχουν ποτίσει στα μάρμαρα, ασημικά, κ.ά.

- Γυάλινες επιφάνειες: παίρνουμε ένα υγρό πανί και το βουτάμε σε στάχτη η σε αλισίβα και καθαρίζουμε τις γυάλινες πόρτες του τζακιού. Τρίβουμε τα τζάμια με ένα υγρό σφουγγάρι βουτηγμένο στη στάχτη.

- Λεκέδες ρούχων: για να φύγει γρήγορα ένας λεκές από τα ρούχα την στιγμή που έγινε, βάζουμε πάνω του λίγη στάχτη και μετά από πέντε λεπτά τον τρίβουμε με ψίχα ψωμιού.

- Δυσοσμία: βάζουμε στάχτη πάνω σε ο,τιδήποτε μυρίζει άσχημα και απομακρύνουμε τις άσχημες οσμές. Την χρησιμοποιούμε ακόμα για να ξεμυρίσει το ψυγείο.
Βάζουμε μέσα ένα πιάτο με καρβουνόσκονη (από ξυλοκάρβουνο) και την ανανεώνουμε μέχρις ότου εξουδετερωθεί κάθε ανεπιθύμητη μυρωδιά.

- Δόντια: την χρησιμοποιούμε και στο πλύσιμο των δοντιών.
Λούσιμο: λουζόμαστε με την αλισίβα και χρησιμοποιούμε ξύδι στο ξέβγαλμα, κάτι που ταιριάζει περισσότερο στα λιπαρά μαλλιά.

- Γλυκά, φαγητά και ψωμί: χρησιμοποιούμε την αλισίβα στην κουζίνα μας σε πολλά γλυκά και φαγητά, όπως στην παρασκευή μουσταλευριάς, στα μελομακάρονα (των ημερών) και στο ψωμί. Εκτός από την υπέροχη γεύση και την βελούδινη υφή που δίνει στα φαγητά μας καθαρίζει το έντερο από τους παθογόνους μικροοργανισμούς. Το ψωμί γίνεται πιο αφράτο και το βοηθά να μην τρίβεται.

- Γεωργία, καλλιέργειες: η στάχτη του ξύλου για μεγάλο χρονικό διάστημα χρησιμοποιείται στη γεωργία, δεδομένου ότι ανακυκλώνει τα θρεπτικά συστατικά πίσω στην γη.
Η στάχτη χρησιμοποιείται και ως λίπασμα, αλλά δεν περιέχει άζωτο.

Επίσης, συμβάλλει στην ανάπτυξη μικροοργανισμών στο χώμα, οι οποίοι δεσμεύουν διοξείδιο του άνθρακα και καθιστούν πιο εύφορη τη γη.

Χάρη στο ανθρακικό ασβέστιο, η στάχτη εξουδετερώνεται την οξύτητα του εδάφους, αυξάνοντας το Ph, ενώ αυξάνει τη δραστηριότητα των εδαφοβακτηρίων.

Η αύξηση της αλκαλικότητας του εδάφους προάγει τη θρέψη των φυτών. Επειδή όμως οι θρεπτικές ουσίες ευνοούνται περισσότερα στα όξινα εδάφη η στάχτη θα πρέπει να χρησιμοποιείται με φειδώ και καθόλου σε φυτά που προτιμούν την οξύτητα όπως οι πατάτες και τα βατόμουρα.

- Βιολογική ανάπτυξη φυτών: Δυναμώνει τα φυτά που αγαπούν το ασβέστιο, όπως είναι οι ντομάτες, τα αμπέλια, οι φασολιές, το σπανάκι, ο αρακάς, τα αβοκάντο, τα σκόρδα κ.ά, αλλά και σε φυτά όπως οι τριανταφυλλιές. Μπορούμε να προσθέσουμε 1/4 φλιτζανιού σε κάθε λάκκο κατά τη φύτευση. Μια κουταλιά στάχτη ανά 1000 λίτρα νερό δυναμώνει τα υδρόβια φυτά.

- Αντιπαγωτικό φυτών: η στάχτη βοηθάει τα φυτά να μην παγώσουν τον χειμώνα αν ρίξουμε πάνω τους μια στρώση.

- Εντομοαπωθητικό: η στάχτη απωθεί τα έντομα. Με την στάχτη απομακρύνονται από τον κήπο διάφορα έντομα και παράσιτα όπως γυμνοσάλιαγκες και σαλιγκάρια κ.ά. Διώχνει επίσης τα μυρμήγκια αν ρίξουμε λίγη στάχτη στην μυρμηγκοφωλιά τους.  Η στάχτη απωθεί επίσης τις κατσαρίδες και τα ποντίκια.
Ακόμα διώχνει τις ψείρες από το τριχωτό της κεφαλής και  ψύλλους και τσιμπούρια από τα κατοικίδια ζώα. Μπορούμε να φτιάξουμε ένα μείγμα στάχτης μαζί με ξύδι ώστε να γίνει μια πηχτή λάσπη και να την αλείψουμε στο τρίχωμα.
Τέλος, απωθεί τον σκόρο που καταστρέφει τα μάλλινα ρούχα. Ρίχνουμε στάχτη στα ρούχα μας και μετά τα αποθηκεύουμε και όταν θα θέλουμε να τα χρησιμοποιήσουμε απλά τα τινάζουμε. Μπορούν έτσι να μείνουν αρκετά χρόνια χωρίς να πάθουν τίποτα απολύτως.

- Ποτάσα: μπορούμε να παραγάγουμε ποτάσα (υδροξείδιο του καλίου, ΚΟΗ) από στάχτη και αποσταγμένο νερό, η οποία με τη σειρά της μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην παραγωγή σαπουνιού. Η διαδικασία είναι λίγο πολύπλοκη και χρονοβόρα και χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή γιατί η ποτάσα είναι καυστική.
Χρησιμοποιείται στα «αιώνια αβγά»: τα «αιώνια αβγά» είναι κονσερβοποιημένα αβγά που φτιάχνουν στην Ανατολή και χρησιμοποιούνται σε διάφορες κουζίνες. Τα αβγά μπορούν να διατηρηθούν σε ένα μείγμα πηλού, στάχτης, αλάτι, ασβέστη και φλοιού του ρυζιού για αρκετές εβδομάδες έως μήνες, ανάλογα με τη μέθοδο της επεξεργασίας.

- Σόδα: η σόδα (ανθρακικό νάτριο Na2CO3, σόδα πλυσίματος) μπορεί να παραχθεί από την στάχτη. Η σόδα είναι γνωστή για την καθημερινή χρήση της ως αποσκληρυντικό του νερού.
Η σόδα παράγεται από βράσιμο του μείγματος στάχτης και νερού, και στη συνέχεια συλλέγεται όταν το νερό εξατμιστεί.

- Αντιπαγωτικό: η στάχτη λιώνει τον πάγο επειδή περιέχει αλάτι. Είναι πιο αποτελεσματική από το αλάτι ή άλλες χημικές ουσίες που χρησιμοποιούνται στις μέρες μας.

- Φίλτρο: τα κάρβουνα που μένουν από την καύση των ξύλων (τα μαύρα κομμάτια, όχι η γκρι ή λευκή στάχτη) μπορούμε να τα χτυπήσουμε με ένα σφυρί και στη συνέχεια να τα αλέσουμε με ένα γουδοχέρι ή μπλέντερ για να πάρουμε μια λεπτόκοκκη σκόνη. Η σκόνη από τα κάρβουνα μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως φίλτρο.

- Κρασί: η στάχτη χρησιμοποιείται για να κάνουμε διάφανο το θολό κρασί.

- Φίλτρο νερού: εάν το νερό μιας πηγής μας έχει σκουλήκια ή κυπρίνους μπορούμε να το φιλτράρουμε με τη στάχτη.

- Αφύγρανση: κομμάτια από άνθρακα (κάρβουνο) τοποθετούνται σε μεταλλικά δοχεία με τρύπες και μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση υγρασίας σε μέρη όπως τα ντουλάπια, τα υπόγεια, οι νεροχύτες κλπ.

- Σβήσιμο φωτιάς: σβήνουμε τη φωτιά εύκολα και γρήγορα πετώντας πάνω της στάχτη.

- Συντήρηση σπόρων: Τα παλιά χρόνια για την συντήρηση των σπόρων όπως τα φασόλια χρησιμοποιούσαν μεγάλα πήλινα δοχεία καλυμμένα με ένα παχύ στρώμα στάχτης. Έτσι εμπόδιζαν τα σκαθάρια. Μια μελέτη συντήρησης σπόρων δείχνει ότι η στάχτη ξύλου αφυδατώνει τους σπόρους και τους καθιστά λιγότερο επιρρεπείς σε μολύνσεις.

- Επούλωση πληγών: η στάχτη σκοτώσει τα μικρόβια και επιταχύνει την επούλωση των πληγών. Διαλύουμε λίγο χειροποίητο σαπούνι μέσα στην αλισίβα και πλένουμε την πληγή χωρίς να την ξεπλύνουμε μετά.

- Ψυγείο (χωρίς ηλεκτρισμό): μπορούμε να διατηρήσουμε φρούτα και λαχανικά χωρίς να πάθουν τίποτα για πολλές μέρες έως και χρόνια! Σκάβουμε ένα λάκκο, τον γεμίζουμε με στάχτη, τοποθετούμε μέσα τα λαχανικά με τρόπο ώστε να μην έρχονται σε επαφή το ένα με το άλλο, αλλά ούτε και με το χώμα. Σκεπάζουμε τον λάκκο και τα αφήνουμε.

- Πυτιά: Τα παλιά χρόνια για να διατηρήσουν την πυτιά, την βάζανε μέσα σε ένα κέρατο, το γεμίζανε με στάχτη, το σφραγίζανε με λάσπη και το κρεμούσαν σε ένα δέντρο. Το αφήνανε εκεί για χρόνια χωρίς να πάθει τίποτα απολύτως η πυτιά.

πηγή: econews.gr

Φυσική καλλιέργεια: οι βασικές αρχές

του Άντυ Παξινού

Η συμβατική καλλιέργεια στις μέρες μας επικεντρώνεται κυρίως στην παραγωγή μεγάλης ποσότητας ανθεκτικών καρπών με το χαμηλότερο δυνατό κόστος. Με σκοπό το άμεσο κέρδος αγνοώντας πολλές φoρές τις συνέπειες στο περιβάλλον και την υγεία μας. Η καλλιέργεια σήμερα μεταφράζεται σε εργατοώρες, δηλαδή σε κόστος και η “φτηνή” λύση των χημικών σκευασμάτων φαντάζει σωτήρια, καθώς η φροντίδα μεγάλων εκτάσεων με παραδοσιακό τρόπο θα απαιτούσε υπερβολική χειρωνακτική εργασία. Επίσης η αλόγιστη καλλιέργεια μεγάλης ποσότητας καρπών του ίδιου είδους δεν μπορεί να συντηρηθεί από τη φύση και απαιτεί χρήση χημικών λιπασμάτων. Αντικαθιστώντας έτσι τη φυσική τροφή των φυτών, με συνέπεια να θυσιαστεί η ποιότητά τους για χάρη της ποσότητας με αρκετές επιπτώσεις και στην υγεία μας.

 

Photo: The Garden Smallholder@Flickr

Η διατροφή είναι η βάση του σώματος και επομένως της σκέψης μας άρα θα έπρεπε, κατά τη γνώμη μου, να στοχεύουμε στην καλύτερη δυνατή ποιότητά της και να είναι προτεραιότητά μας. Όπως αναφέραμε και προηγουμένως όμως η ποιοτικότερη τροφή κοστίζει περισσότερο με συνέπεια να φαίνεται πολυτέλεια για την εποχή μας. Μπορούμε όμως πολύ εύκολα να φτιάξουμε ένα μποστάνι στον κήπο ή την ταράτσα μας με σκοπό να καλλιεργήσουμε είδη πλούσια σε ιχνοστοιχεία με χαμηλό κόστος. Διότι το μποστάνι μας θα έχει τις δικές μας διαστάσεις και απαιτήσεις οπότε η εργασία θα είναι ένα “παιχνίδι” που μπορούν να συμμετέχουν άτομα όλων των ηλικιών. Ακόμα, η επένδυση σε καλής ποιότητας χώμα και φυσικά λιπάσματα θα μας εξασφαλίσει τροφή για πολλά χρόνια με χαμηλότερο κόστος και με καρπούς καλύτερης ποιότητας συγκρινόμενους ως και με τους πιο ακριβούς της αγοράς.

 

photo: craigjewell@Flickr

Συλλέγουμε το βρόχινο νερό καθώς είναι από τα βασικότερα αγαθά και μας δίνεται δωρεάν. Η ποιότητα του βρόχινου νερού είναι ανώτερη αφού είναι καθαρό από χημικά και πλούσιο σε ιχνοστοιχεία. Επειδή όμως η ποσότητα συλλογής είναι περιορισμένη, χρησιμοποιείται κυρίως για τη δημιουργία φυσικών υγρών λιπασμάτων και για το πότισμα των σπορόφυτων που είναι πιο ευαίσθητα στα χημικά.
Προμηθευόμαστε ένα φίλτρο χλωρίου ειδικό για πότισμα, για τους καλοκαιρινούς μήνες, όταν η βροχή είναι περιορισμένη και η συλλογή νερού έχει εξαντληθεί. Ποτίζουμε τα φυτά μας με σωλήνες, με σταγόνες, σε αυτόματο πότισμα. Αν βέβαια το μποστάνι μας είναι μικρό και διαθέτουμε τον χρόνο, το ποτίζουμε όσο χρειάζεται και όπου υπάρχει ανάγκη. Στην περίπτωση που ποτίζουμε με το χέρι, τότε προμηθευόμαστε έναν ψεκαστήρα για τον σωλήνα που μας δίνει την δυνατότητα να ρυθμίσουμε την ένταση αλλά και τον τρόπο που στάζει το νερό. Με αυτόν τον τρόπο θα ρυθμίζουμε το νερό ανάλογα με τις απαιτήσεις της εποχής αλλά προωθούμε και περισσότερο οξυγόνο στο νερό που είναι απαραίτητο για τα φυτά.

                

Photo: rocknrenew@Flickr

Φτιάχνουμε φυσικό υγρό λίπασμα τοποθετώντας τσουκνίδες ή φυτικό κομπόστ σε ένα βαρέλι με βρόχινο νερό. Το αφήνουμε για 2-7 μέρες, στη συνέχεια αραιώνουμε με νερό και ποτίζουμε τακτικά τα φυτά, ανάλογα με τις απαιτήσεις και την εποχή. Ακόμα εμπλουτίζουμε το μποστάνι μας στο τέλος κάθε εποχής με κομπόστ από φυτική ύλη, φύκια και λιπάσματα ορυκτών όπως ο ζεόλιθος.
Φυτεύουμε σε “πολυκαλλιέργεια”, δηλαδή φυτεύουμε σε συγκαλλιέργεια φυτά διαφορετικών ειδών ώστε να έχουμε ποικιλία σε καρπό, με αποτέλεσμα την ποικιλία και σε ωφέλιμα ιχνοστοιχεία στην διατροφή μας. Έτσι πετυχαίνουμε και ισορροπημένη απορρόφηση ιχνοστοιχείων από το χώμα ώστε οι μικροοργανισμοί να είναι σε αρμονία με το έδαφος και να το τρέφουν με φυσικό τρόπο.
Η τροφή είναι το φάρμακό μας, επομένως θα έπρεπε να καλλιεργείται με τη μέγιστη δυνατή φροντίδα και όσο πιο αγνά γίνεται ώστε να εξασφαλίσουμε την καλύτερη δυνατή υγεία του σώματός μας όπως και ένα πιο υγιές περιβάλλον.

Πηγή: http://www.bostanistas.gr

Πως να Χρησιμοποιήστε τη Στάχτη στον Κήπο! Όλα τα Μυστικά που Πρέπει να Ξέρετε!

Το καλύτερο που έχετε να κάνετε με τη στάχτη του υπαίθριου φούρνου σας είναι να την χρησιμοποιήσετε στον κήπο, παρά να την πετάξετε.

Τα θρεπτικά στοιχεία που περιέχει η στάχτη

Ο καλύτερος τρόπος για να χρησιμοποιήσετε την στάχτη είναι να την απλώσετε στα παρτέρια σας πριν τη φύτευση. Είναι μια διαδικασία που πρέπει να γίνει με προσοχή και να μην υπερβάλλετε στις δόσεις, όπως και να προσέχετε από τι ξύλο προέρχεται, π.χ. η στάχτη από ξύλο φλαμουριάς αυξάνει υπερβολικά το pH.

Τα θρεπτικά στοιχεία που περιέχει είναι ανθρακικό ασβέστιο περίπου 25%, 3% κάλιο, φωσφόρο, μαγγάνιο και ψευδάργυρο. Σε σύγκριση με τα εμπορικά λιπάσματα, μπορούμε να πούμε ότι είναι 0-1-3 (Ν-Ρ-Κ).

Ο φώσφορος είναι χρήσιμος για την ανάπτυξη των ριζών, τον χρωματισμό των λουλουδιών, ενώ ενισχύει τη γεύση των φρούτων μαζί με το κάλιο, πράγματα που ζητάμε για την ανάπτυξη των καλλωπιστικών μας και την καλλιέργεια των κηπευτικών. Επίσης, πολλά ακόμη ιχνοστοιχεία βρίσκονται στην στάχτη, όπως μαγνήσιο, σίδηρος, χαλκός, βόριο κλπ, η συγκέντρωση των οποίων εξαρτάται από το είδος του ξύλου που χρησιμοποιήθηκε για την καύση.

Ιδιότητες της στάχτης ανάλογα το είδος ξύλου που χρησιμοποιήθηκε

Η τέφρα από πλατύφυλλα δέντρα σκληρού ξύλου είναι πιο χρήσιμη και περιέχει περισσότερα ιχνοστοιχεία από την τέφρα δέντρων με μαλακό ξύλο. Μαλακό ξύλο έχουν τα κωνοφόρα με και στενόφυλλα δέντρα, των οποίων τα φύλλα μοιάζουν με βελόνες.

Επίσης, κάτι που πρέπει να ξέρουμε είναι ότι η τέφρα που παράγεται από το κλάδεμα των δέντρων έχει καλύτερη αναλογία καλίου και άλλων ιχνοστοιχείων, ενώ το ξύλο μεγαλύτερης ηλικίας περιέχει χαμηλότερη συγκέντρωση θρεπτικών ουσιών.

Η χρήση της τέφρας από καυσόξυλα επιτρέπεται στη βιολογική γεωργία. Όμως, σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να αποφευχθεί η χρήση τέφρα που παράγεται από την καύση χαρτιού, βαμμένου ξύλου ή ξυλείας επεξεργασμένης με χημικές ουσίες.

Μπορείτε επίσης να χρησιμοποιήσετε στάχτη από κάρβουνα, αλλά αποφεύγετε αυτά που προέρχονται από λιθάνθρακα, διότι περιέχουν μεγάλη συγκέντρωση μετάλλων.

Μπορείτε να διατηρήσετε την τέφρα για αρκετό καιρό στην αποθήκη συσκευάζοντάς τη σε χάρτινους σάκους ή σφραγίζοντάς τη αεροστεγώς σε πλαστικές σακούλες, μακριά από την υγρασία.

Πώς να χρησιμοποιήσετε τη στάχτη στον Κήπο

Απλώστε τη στάχτη απευθείας στα παρτέρια του κήπου που θα φυτέψετε τα λαχανικά σας σκαλίζοντας το χώμα. Κάντε αυτήν την εργασία στα τέλη του χειμώνα ρίχνοντας περίπου 50 -. 70 gr ανά τετραγωνικό μέτρο. Σε επόμενα στάδια μπορείτε να τη χρησιμοποιήσετε σε μικρότερες ποσότητες.

Βελτιώνει το κομπόστ

Έχει εξαιρετικά αποτελέσματα στην προετοιμασία του κομπόστ. Η τέφρα προσθέτει ιχνοστοιχεία και μικρές ποσότητες καλίου και φωσφόρου στο σωρό σας. Λόγω της ικανότητάς της να αλλάζει το pH του εδάφους, να αποφύγετε την υπερβολική χρήση. Έτσι, καθώς συσσωρεύετε υλικά στο κομπόστ, πασπαλίστε παράλληλα μικρές ποσότητες τέφρας σε κάθε 15 εκατοστά επιπλέον στρώματος. Αν κομπόστ σας είναι πλούσιο σε φλούδες φρούτων και άλλα όξινα απόβλητα, μπορείτε να αυξήσει το ποσό της τέφρας.

Απωθεί τα παράσιτα και τα έντομα

Αν τη χρησιμοποιείτε με προσοχή, μπορεί να εφαρμοστεί για να απωθήσετε εχθρούς, όπως γυμνοσάλιαγκες και σαλιγκάρια, καθώς απορροφά υγρά από το σώμα τους. Πασπαλίστε με στάχτη την περιοχή γύρω από τα παρτέρια του κήπου σας ή γύρω από τη βάση των δέντρων για να τα προστατεύσετε από τα ανεπιθύμητα παράσιτα. Προσπαθήστε να μην σχηματίσετε παχύ στρώμα τέφρας, καθώς η συσσώρευσή της αυξάνει το επίπεδο του pH και των αλάτων στο έδαφος.

Εφαρμόστε τη σε όξινο έδαφος για να ανεβάσει το επίπεδο του pH

Εφαρμόστε την τέφρα στην περίπτωση που το χώμα σας είναι όξινο και το επίπεδο του pH κάτω από 6. Τα περισσότερα από τα φυτά αναπτύσσονται καλά σε ελαφρά όξινο έως ουδέτερο έδαφος με το επίπεδο pH να κυμαίνεται από 6 έως 7. Αποφεύγετε την υπερβολική χρήση του, εάν το χώμα σας είναι ήδη ουδέτερο.

Χρησιμοποιήστε τη σε λαχανικά που αναπτύσσονται σε ουδέτερο και ελαφρώς αλκαλικό έδαφος

Λαχανικά όπως οι ντομάτες, το μπρόκολο, τα λάχανα, η ρόκα, οι αγκινάρες, τα σπαράγγια, τα παντζάρια και άλλα ριζώδη λαχανικά προτιμούν ουδέτερο έως ελαφρώς αλκαλικό έδαφος με το επίπεδο pH να κυμαίνεται περίπου στο 6 έως 7,6.

Η τέφρα είναι επίσης χρήσιμη για φυτά που αναπτύσσουν όγκους στις ρίζες. (Λάχανα, Κουνουπίδια)

Προφυλάξεις

1. Επειδή η τέφρα αυξάνει το pH, τη στιγμή που την εφαρμόζετε, να φοράτε προστατευτικά γυαλιά και γάντια. Αν η τέφρα είναι πολύ λεπτή και εξαπλώνεται, φορέστε  επίσης μια μάσκα.

2. Μην αναμιγνύετε και εφαρμόζετε την τέφρα μαζί με αζωτούχα λιπάσματα, όπως θειική αμμωνία, ουρία και νιτρική αμμωνία. Αυτά τα λιπάσματα αναδίδουν αμμωνία όταν έρθουν σε επαφή με κάποια ουσία που έχει υψηλό επίπεδο pH, όπως είναι η τέφρα.

3. Μην εφαρμόζετε στάχτη σε σπορόφυτα.

4. Μην εφαρμόζετε και μην αφήνετε εκτεθειμένη τη στάχτη κατά τη διάρκεια της βροχής, αλλιώς ένα από τα απαραίτητα στοιχεία, το κάλιο, χρήσιμο στο σχηματισμό των ανθέων και των φρούτων, που είναι διαθέσιμο σε διαλυτή μορφή, θα εκπλυθεί.

5. Μην εφαρμόζετε την τέφρα στις τριανταφυλλιές, στα ροδόδεντρα, στις αζαλέες και τις πατάτες.

Εάν χρησιμοποιείτε την στάχτη στον κήπο με σύνεση και περιστασιακά, μπορείτε εύκολα να αλλάξετε και να τροποποιήσετε το χώμα στον κήπο σας χωρίς κανένα πρόβλημα.

Του Θανάση Αργυρόπουλου (Γεωπόνος ΑΠΘ)

Πηγή:share24.gr

Ο ζεόλιθος στο αμπέλι

Πολυάριθμα ευρήματα, επιγραφές και παραστάσεις σε τοίχους μαρτυρούν ότι η τέχνη της αμπελουργίας ξεκίνησε χιλιάδες χρόνια πριν, συμβαδίζοντας με την εξέλιξη του ανθρώπου. Το αμπέλι και τα παράγωγα του, ιδιαίτερα το κρασί, αγαπήθηκε από όλο τον κόσμο και στη χώρα μας συνδέθηκε με τα έθιμα, τις παραδόσεις αλλά και τις χαρές της καθημερινής ζωής.

Η ποιότητα του χώματος είναι καθοριστικής σημασίας για την πλούσια καρποφορία και βλάστηση και όσο πλουσιότερο είναι σε θρεπτικά συστατικά, αλλά και καθαρότερο από χημικά πρόσθετα, τόσο ποιοτικότερα θα είναι τα προϊόντα που θα παραχθούν.

Ο φυσικός ζεόλιθος είναι ένα καταπληκτικό εδαφοβελτιωτικό ορυκτό που αρκετά χρόνια τώρα χρησιμοποιείται παγκοσμίως στη γεωργία με θεαματικά αποτελέσματα, ενώ τα τελευταία χρόνια ξεκίνησε και η εφαρμογή του στη χώρα μας και ειδικότερα στην αμπελουργία.

Είναι από τα λίγα φυσικά υλικά που είναι αρνητικά φορτισμένα και αυτό του δίνει την πολύτιμη ιδιότητα να προσελκύει τα θετικά φορτισμένα σωματίδια όπως τα θρεπτικά συστατικά και να τα απελευθερώνει σταδιακά, συμβάλλοντας έτσι στην ομοιόμορφη θρέψη των φυτών. Αυτό έχει ως επακόλουθο τη μείωση της απώλειας των θρεπτικών συστατικών, τα οποία παρασύρονται από τα νερά της βροχής, αλλά και από τα νερά των αρδεύσεων στα κατώτερα στρώματα, όπου τα φυτά είναι αδύνατο να τα χρησιμοποιήσουν. Έτσι γίνεται καλύτερη διαχείριση των θρεπτικών συστατικών και των λιπασμάτων, με αποτέλεσμα να εξοικονομείται περισσότερο από το 50% αυτών.

Παράλληλα ο ζεόλιθος εμπλουτίζει το έδαφος με κάλιο, φώσφορο και άζωτο και συμβάλει στην καλύτερη διαχείριση τους. Με την ενσωμάτωση του ζεόλιθου παρατηρείται καλύτερος αερισμός του εδάφους με αποτέλεσμα τη βελτίωση του ριζικού συστήματος του αμπελιού καθώς και τη βελτίωση της δομής του εδάφους μειώνοντας τη συμπίεση του. Ταυτόχρονα καθαρίζει το έδαφος από τα βαρέα μέταλλα και τις τοξικές ουσίες και εξουδετερώνει τα όξινα του εδάφους βοηθώντας να ουδετεροποιηθεί το pH του. Επίσης η κρυσταλλική του δομή του επιτρέπει να λειτουργεί σαν «ρεζερβουάρ νερού» για τα φυτά. Αυξάνει την απορρόφηση και την διατήρηση του νερού στο έδαφος, ιδιαίτερα σε ξηρά και αμμώδη εδάφη, και το αποδίδει σταδιακά στο φυτό, οπότε εξοικονομείται μέχρι και το 50% του νερού άρδευσης. Με αυτόν τον τρόπο ο ζεόλιθος επιτρέπει μια εσωτερική διαχείριση του νερού και κατά συνέπεια ενοχλεί τη δημιουργία πάγου  που είναι καταστροφική για τις καλλιέργειες. Ακόμα μια πολύτιμη χρήση του ζεόλιθου είναι ο ψεκασμός του, σε μορφή λεπτής πούδρας, πάνω στο αμπέλι. Ο ζεόλιθος δημιουργεί ένα προστατευτικό λεπτό φιλμ πάνω σε αυτό, αποτρέποντας την εγκατάσταση των διαφόρων παρασίτων, βακτηρίων, μυκήτων και φροντίζει να απομακρυνθούν τα έντομα που θα επιβάρυναν τους καρπούς.

Ακόμα εμποδίζει την εκκόλαψη των αυγών και παρέχει την μέγιστη προστασία ενάντια σε ασθένειες, όπως τον περονόσπορο και το ωίδιο. Λειτουργεί σαν ασπίδα προστασίας στον παγετό, αλλά και στα εγκαύματα που προκαλούνται στα φυτά λόγω των υψηλών θερμοκρασιών.

Ο φυσικός ζεόλιθος μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην βιολογική καλλιέργεια αφού είναι ένα υλικό 100% φυσικό, χωρίς χημικές ουσίες που συνεργάζεται άψογα με τα βιολογικά λιπάσματα και την κοπριά. Η ωφέλιμη δράση του φυσικού ζεόλιθου είναι μόνιμη αφού δεν αποικοδομείται όπως τα άλλα βελτιωτικά εδάφους και παρέχει στο αμπέλι μια σειρά από ευεργετικές επιδράσεις. Μελέτες που έγιναν πάνω στην εφαρμογή του ζεόλιθου στο αμπέλι έδειξαν αύξηση της παραγωγής ως και 66%.

Δεν χωράει πλέον καμία αμφιβολία ότι ο φυσικός ζεόλιθος είναι το μέλλον της γεωργίας και ο πολύτιμος σύμμαχος του συγχρόνου αγρότη.

Συνέντευξη του παραγωγού Γρηγόρη Αζορίδη

Ο κύριος Αζορίδης Γρηγόρης, κάτοικος της Νέας Ορεστιάδας Έβρου, μίλησε στην Zeolife.gr για τα αποτελέσματα που είδε μετά την εφαρμογή ζεόλιθου στον αμπελώνα του.

-Καταρχήν, κύριε Αζορίδη πως ενημερωθήκατε για τον ζεόλιθο;

-Ως φυσιολάτρης που είμαι υποστηρίζω την βιολογική καλλιέργεια και έψαχνα μια εναλλακτική λύση για να εφαρμόσω στις καλλιέργειες μου αποφεύγοντας τα φυτοφάρμακα. Η πρώτη μου επαφή με το ζεόλιθο ήταν από το κατάστημα της Zeolife.gr και χάρηκα πολύ που είδα ότι υπάρχει στην πόλη μου ένα τέτοιο κατάστημα για να ενημερωθώ και να προμηθευτώ ζεόλιθο.

-Τι ποικιλίες αμπελιών έχετε και ποια προβλήματα αντιμετωπίζατε;

-Καλλιεργώ τις ποικιλίες Μοσχάτο Αμβούργου, Μαυρούδι Θράκης και ξινόμαυρο, μια ελληνική ποικιλία. Το πρόβλημα που αντιμετώπισα ήταν ότι εξαιτίας των συχνών βροχών παρατηρούσα αύξηση του ωιδίου. Τότε ψέκασα με ζεόλιθο τα αμπέλια μου αφήνοντας τέσσερα αψέκαστα για να δω τι διαφορές θα έχουν. Στα ψεκασμένα αμπέλια, παρόλο που στο τέλος τα φύλλα έπεσαν οι καρποί παρέμειναν άθικτοι ενώ στα τέσσερα αψέκαστα αμπέλια μου υπήρχε ολική καταστροφή.

                            

-Πως εφαρμόσατε τον ζεόλιθο;

-Εκτός από τον ψεκασμό έκανα και ενσωμάτωση στο χώμα, στη ρίζα του φυτού περίπου 1 κύπελο ζεόλιθο (300gr). Μετά έριξα και με το χέρι ζεόλιθο στο χώμα γύρω από τα αμπέλια για να διευκολύνουν οι ιδιότητες του ζεόλιθου τη λειτουργία του χώματος. Ψεκασμό πάνω στα άνθη δεν έκανα για να μην φύγει η γύρη.

-Τι διαφορές είδατε μετά την εφαρμογή του ζεόλιθου;

-Είδα έντονη βλαστικότητα και οι κλιματίδες φαίνονται πιο υγιείς. Οι καρποί είναι μεγαλύτεροι και έχουν πιο χοντρή φλούδα. Παρατήρησα επίσης αύξηση των σακχάρων. Τα καταπράσινα φύλλα του αμπελιού δείχνουν την καλή φωτοσύνθεση και ότι δεν χρειάζεται πολύ νερό. Τα πότισα μόνο δυο φορές. Επίσης η καρποφορία διήρκησε περισσότερο από τα προηγούμενα χρόνια. Αλλά και τα έντομα όπως ο τσιγαρολόγος και οι σφήκες δεν πλησίαζαν τους καρπούς και τα φύλλα.

-Χρησιμοποιείτε άλλα λιπάσματα και τι παρατηρήσατε μετά την εφαρμογή του ζεόλιθου;

-Χρησιμοποιώ κομπόστ λίπασμα, βορδιγάλειο πολτό, χαλκούχο σκεύασμα και βρέξιμο θείο. Τους ψεκασμούς τους κάνω ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες. Αλλά τώρα που χρησιμοποιώ ζεόλιθο έχω περιορίσει τη χρήση των υπόλοιπων στο μισό τους. Δεν χρειάστηκε να τα χρησιμοποιήσω περισσότερο. Απλά στον ψεκαστήρα που βάζω τον ζεόλιθο δεν βάζω τίποτα άλλο γιατί θα το απορροφήσει ο ζεόλιθος.

– Σας ευχαριστούμε πολύ.
– Μεγάλη μου χαρά.

Πηγή: Zeolife