Η καλλιέργεια της μηλιάς

Το μήλο είναι προτιμότερο να καταναλώνεται μετά από γεύμα επειδή βοηθά στη γρηγορότερη πέψη και στο μεταβολισμό του οργανισμού. Επίσης συντελεί στη καύση του λίπους και έχει ελάχιστες θερμίδες.

Η καλλιέργεια της μηλιάς

Η καλλιέργεια της μηλιάς είναι η τέταρτη σε σημασία μετά από εκείνη της ροδακινιάς, της ελιάς και των εσπεριδοειδών. Η μηλιά έχει πλούσιο ριζικό σύστημα, είναι φυλλοβόλο δέντρο και κυμαίνεται σε ύψος από τα 5 μέχρι και τα 12 μέτρα, ανθίζει την άνοιξη με λευκά άνθη – στην αρχή ροζ – και τα φρούτα της ωριμάζουν το φθινόπωρο, με διάμετρο περίπου 7 εκατοστά και σε ελάχιστες περιπτώσεις αγγίζουν τα 15 εκατοστά.
Η κοινή ονομασία της μηλιάς είναι Μηλιά και ανήκει στην οικογένεια των Ροδοειδών. Η Λατινική ονομασία της μηλιάς είναι Malus domestica, και στα Λατινικά ανήκει στην οικογένεια των Rosaceae.
Ανάλογα με το χρώμα, υπάρχουν οι παρακάτω ποικιλίες:
πράσινα μήλα: Granny Smith και Φιρίκι, κόκκινα μήλα: Red Delicious, Red Chief και κίτρινα μήλα: Golden Delicious.
Ανάλογα με την εποχή ωρίμανσης, υπάρχουν τα θερινά μήλα, τα μήλα Σεπτεμβρίου – που είναι τα Golden και τα Red Deliciοus – και τα φθινοπωρινά μήλα Granny Smith.
Όσον αφορά την ποικιλία Granny Smith κατάλληλος επικονιαστής είναι η Golden Delicious και επίσης οι μέλισσες, ενώ για τη Golden Delicious κατάλληλος επικονιαστής είναι η Red Delicious.
Ευδοκιμεί σε δροσερές περιοχές με ικανοποιητική ηλιοφάνεια, απαιτεί χαμηλές και σταθερές θερμοκρασίες τον χειμώνα και δεν αντέχει σε υψηλές θερμοκρασίες, μεγαλύτερες των 24 βαθμών Κελσίου. Οι πεδινές περιοχές είναι κατάλληλες για τη καλλιέργεια πράσινων και κίτρινων μήλων, ενώ στα ορεινά μέρη καλύτερα αποτελέσματα έχει η παραγωγή των κόκκινων μήλων.
Προτιμά τα γόνιμα και βαριά εδάφη, που στραγγίζουν ικανοποιητικά και δεν έχουν μεγάλη περιεκτικότητα σε ασβέστιο διότι η εξτρά ποσότητα του ασβεστίου προκαλεί τροφοπενίες στο δένδρο. Κατάλληλο pΗ για την ανάπτυξη της μηλιάς, θεωρείται το 6.2-6.8.
Για ένα καλλιεργητή που έχει κήπο γίνεται να φυτέψει μηλιές είτε σε σχήμα τετράγωνου είτε σε γραμμές με απόσταση μεταξύ των δένδρων τα 4.25 μέτρα.
Σε σχήμα τετράγωνου κατάλληλο υποκείμενο είναι το Malling Merton 111, ενώ σε γραμμές είναι τα Malling 26 ή 27 ή 29 και Budagovsky 490.
Το κλάδεμα της μηλιάς πραγματοποιείται τον χειμώνα, πριν την αρχή της καινούργιας βλάστησης. Πρέπει να αφαιρεθούν τα μικρά ή άρρωστα κλαδιά και να κρατηθούν τα δυνατότερα, που θα αποδώσουν και την άνοιξη τους καινούργιους βλαστούς. Γερασμένα και αδύνατα δένδρα κλαδεύονται εξονυχιστικά, ενώ τα νεαρά πιο ήπια. Οι καλλιεργητές θα πρέπει να προσέξουν διότι στη περίπτωση που υπάρχουν αρκετοί καρποί, είναι απαραίτητο το αραίωμα μετά τον Ιούνιο, είτε με το χέρι είτε με κάποια χημική ουσία όμως είναι προτιμότερο με το χέρι.
Η μηλιά είναι δέντρο που αντέχει την υγρασία αλλά και την χρειάζεται ειδικά κατά τους θερινούς μήνες. Χρειάζεται περίπου 1000 mm νερού ανά έτος. Τη μισή από τη ποσότητα που χρειάζεται σε ολόκληρη τη διάρκεια του έτους, δηλαδή τα 500 mm, τη καταναλώνει τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο. Αν το χώμα ή το έδαφος στη γλάστρα είναι αμμώδες και ελαφρύ, πρέπει να ποτίζεται λιγότερες φορές. Σε γενικές γραμμές, η μηλιά κρατάει νερό και για την επόμενη βλαστική περίοδο. Χρειάζεται πότισμα 1-2 φορές την εβδομάδα.
Για όσους έχουν κήπο, καλό είναι να φτιάξουν ανάχωμα γύρω από τη βάση του κορμού, σε απόσταση μισού μέτρου. Ακόμη, αν υπάρχουν 2- 3 δένδρα στη σειρά, ο καλλιεργητής μπορεί να φτιάξει αυλάκια 2-3 ταυτόχρονα και ανάμεσα από τα δένδρα. Όπου υπάρχει η δυνατότητα για τεχνητή βροχή είναι ότι το ιδανικότερο, επειδή υπάρχει καλύτερη κατανομή του νερού.
Απαιτείται προσοχή διότι η στάγδην άρδευση μπορεί να είναι φτηνότερη όμως αυξάνει τη συγκέντρωση αλάτων στο έδαφος και η μηλιά είναι ευαίσθητη στα άλατα.
Όσον αφορά τη καλλιέργεια μηλιάς σε γλάστρα, η ποικιλία Red Spour είναι η διασημότερη ποικιλία μηλιάς για καλλιέργεια σε γλάστρα. Ανθίζει με ελαφρά αρωματισμένα άνθη το Μάιο με Ιούνιο και καρποφορεί τον Σεπτέμβριο με Οκτώβριο. Η γλάστρα επιβάλλεται να είναι αρκετά μεγάλη, 50 εκ. * 50 εκ.* 50 εκ. Ο όγκος της είναι 125 λίτρα και το ύψος του δένδρου θα φτάσει μέχρι το πολύ τα 150 εκατοστά. Το εμβαδόν της γλάστρας είναι 0.25 τ.μ., οπότε το άζωτο που χρειάζεται για αυτό τον εμβαδό είναι 6.25 γραμμάρια πριν την άνθηση, γύρω στον Μάρτη, ενώ η ποσότητα φωσφόρου κυμαίνεται στα 1.25 γραμμάρια. Το λίπασμα σε πρώτη φάση σκορπίζεται σε ολόκληρη την επιφάνεια της γλάστρας και μετέπειτα παραχώνεται περίπου 3.5 εκατοστά και σε απόσταση γύρω στα 6 εκατοστά από τον κορμό του δένδρου.
Απαιτείται προσοχή στο ότι το κάλιο και ο φώσφορος ενσωματώνονται σε βάθος 17-18 εκατοστά.
Στη μηλιά κάθε έτος εφαρμόζεται αζωτούχος λίπανση, λίπασμα που περιέχει κάλιο εφαρμόζεται κάθε χρόνο ή κάθε δύο χρόνια, ενώ λίπασμα που περιέχει φώσφορο δεν εφαρμόζεται ποτέ ή πολύ σπάνια. Τα υπόλοιπα στοιχεία, Zn, Fe, B, Mg, Mn, εφαρμόζονται όταν υπάρχει έλλειψη τους.
Το άζωτο είναι αναγκαίο από τα τέλη Μαρτίου μέχρι το τέλος του καλοκαιριού, όπου η λίπανση πραγματοποιείται μέσω του νερού της άρδευσης. Τις μέρες που έχει καύσωνα, δεν πρέπει να πραγματοποιείται λίπανση. Το λίπασμα δεν πρέπει να εφαρμόζεται μόνο γύρω από τον κορμό του δέντρου αλλά και λίγο πιο μακριά, δεδομένου ότι οι ρίζες αναπτύσσονται περίπου 1.5 φορές από το ύψος του δέντρου. Κατάλληλο λίπασμα για τη μηλιά είναι το κοκκώδες βιολογικό λίπασμα POKON, το οποίο παρέχει θρεπτικά στοιχεία και ενισχύει και τους καρπούς.

Η καλλιέργεια της μηλιάς

Ένας κανόνας εφαρμογής λίπανσης στη μηλιά, που στηρίζεται στην ηλικία όσον αφορά το άζωτο (Ν), είναι το 1ο και το 2ο έτος 24 γραμμάρια, το 3ο έτος 48 γραμμάρια, το 4ο έτος 72 γραμμάρια και το 5ο έτος 98 γραμμάρια. Όσον αφορά το Φώσφορο (P), το 1ο έτος δε πραγματοποιείται λίπανση, το 2ο έτος 5 γραμμάρια, το 3ο έτος 10 γραμμάρια, το 4ο και το 5ο έτος 20 γραμμάρια. Όσον αφορά το Κάλιο (Κ), το 1ο έτος δε πραγματοποιείται λίπανση, το 2ο έτος 30 γραμμάρια, το 3ο και το 4ο έτος 60 γραμμάρια και το 5ο έτος 120 γραμμάρια.
Το κάλιο συντελεί στην όσο το δυνατόν καλύτερη ποιότητα των καρπών. Σε βαριά εδάφη καλύτερα να χρησιμοποιείται το νιτρικό κάλιο, ενώ σε ελαφριά εδάφη καλύτερα να χρησιμοποιείται το θειϊκό κάλιο.
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη καλλιέργεια της μηλιάς, καθώς και τις ασθένειες που την απειλούν, οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να απευθύνονται στους τοπικούς γεωπόνους της περιοχής τους.

Πηγή:  http://www.ecotimes.gr/

Καλλιεργώ μηλιά, αχλαδιά, κυδωνιά

Καλλιεργώ μηλοειδή: Μηλιά, αχλαδιά, κυδωνιά

Η μηλιά, η αχλαδιά και η κυδωνιά είναι φυλλοβόλα δέντρα που ανήκουν στην οικογένεια Rosaceae και στην υποοικογένεια Pomoideae. Γενικά αναφέρονται ως «γιγαρτόκαρπα», από τα γίγαρτα, δηλαδή τους σπόρους που περιέχει ο καρπός τους. Είναι δε από τα δέντρα που σπάνια απουσιάζουν από έναν ελληνικό κήπο, εφόσον φυσικά ευδοκιμούν στην περιοχή που αυτός βρίσκεται. Τα οπωροφόρα δέντρα ζουν πολλά χρόνια και είναι εξαιρετικά διακοσμητικά, ιδιαίτερα την περίοδο που βρίσκονται στην ανθοφορία. Εκτός αυτού προσφέρουν τη μεγάλη ευχαρίστηση που νιώθει κανείς, όταν κόβει φρέσκα φρούτα από τον κήπο του. Παρακάτω θα αναφερθούμε στa τρία πιο κοινά χειμωνιάτικα φρούτα, το μήλο, το αχλάδι και το κυδώνι και σε όλα όσα πρέπει να ξέρετε για τις διάφορες ποικιλίες τους και για τη σωστή καλλιεργητική τους τεχνική και φροντίδα.

Φυτευω μηλοειδη: μηλια, αχλαδια, κυδωνια.

Σπορά – μεταφύτευση των μηλοειδών

Δενδρύλλια γιγαρτοκάρπων (μηλοειδών) πωλούνται σε αρκετά φυτώρια καλλωπιστικών, αλλά φυσικά υπάρχουν εξειδικευμένα και πολύ πιο αξιόπιστα φυτώρια καρποφόρων δέντρων. Στη μηλιά και στην αχλαδιά, το δενδρύλλιο που φυτεύουμε, αποτελείται από το υποκείμενο και το εμβόλιο ή ποικιλία. Το υποκείμενο παρέχει το ριζικό σύστημα, προσδίδει ανάλογα με τις ιδιότητές του κάποιες αντοχές στο φυτό (π.χ. σε αντίξοες εδαφικές συνθήκες) και επιδρά τόσο στη ζωηρότητα της βλάστησης του εμβολίου όσο και στην πρωιμότητα και αποδοτικότητα αυτού.

ΔΕΝ μπορούν να εμβολιαστούν οποιεσδήποτε ποικιλίες σε ένα υποκείμενο, εκτός μόνο από τις συμβατές με αυτό. Αν υπάρχει περίπτωση «ασυμφωνίας» υποκειμένου και εμβολίου, το εμβόλιο θα αποκολληθεί. Ειδικότερα στη μηλιά, χρησιμοποιούνται κλωνικά  υποκείμενα, κάποια από τα οποία προσδίδουν ελαφρό νανισμό στα δέντρα και η ανάπτυξή τους είναι σαφώς μικρότερη από τα γνωστά μας ψηλά και υπερβολικά ανεπτυγμένα δέντρα. Αυτά τα δέντρα φτάνουν σε πλήρη καρποφορία τον 5^ο-6^ο χρόνο. Όταν αγοράζουμε δενδρύλλια καρποφόρων, μαθαίνουμε πάντα το υποκείμενο και την ποικιλία, καθώς και πιθανές ιδιαιτερότητες του φυτού, όπως η ανάγκη υποστήλωσης. Στην αχλαδιά χρησιμοποιούνται ως υποκείμενα επιλογές κυδωνιάς για να επιτευχθεί μερικός νανισμός και ταχύτερη είσοδος στην καρποφορία (από το 3ο- 4ο έτος). Μόνο στη κυδωνιά χρησιμοποιούνται ως υποκείμενα σπορόφυτα του φυτού και σε αυτά εμβολιάζεται η ποικιλία.

Οι γνωστότερες ποικιλίες μήλων είναι:

• το πρώιμο φιρίκι, που ωριμάζει τον Αύγουστο και έχει πρασινοκίτρινο φλοιό με κόκκινες κηλίδες,
• η ομάδα Red Delicious, που διακρίνεται από μεγάλους καρπούς με κόκκινο φλοιό,
• η ομάδα Golden Delicious με κιτρινοπράσινο φλοιό, αρωματική σάρκα και ωρίμανση το Σεπτέμβριο και
• η Granny Smith, που ωριμάζει τον Οκτώβριο και έχει βαθυπράσινο παχύ φλοιό και υπόξινη χυμώδη σάρκα.

Οι  ποικιλίες της αχλαδιάς διακρίνονται σε

• Καλοκαιρινές, όπως η Κοντούλα, η Τσακώνικη και η Williams (ποικιλία που συνδυάζει υπέροχη γεύση και πολύ καλή ποιότητα κομπόστας!) που ωριμάζουν τον Ιούλιο – Αύγουστο και
• Φθινοπωρινές όπως η Passa Crassana (μεγάλο, μηλοφόρο, καφετί αχλάδι) που ωριμάζει τον Οκτώβριο.

Πότε φυτεύουμε μηλιά, αχλαδιά και κυδωνιά.

Σε αρκετές περιπτώσεις τα φυλλοβόλα καρποφόρα φυτά διατίθενται στα φυτώρια γυμνόρριζα  και κατά συνέπεια η ενδεικνυόμενη περίοδος φύτευσης είναι από Νοέμβριο έως και Μάρτιο. Βέβαια εξαιρούνται οι περίοδοι παγωνιάς. Προμηθευόμαστε δενδρύλλια με καλή υγιεινή κατάσταση και πάντα ελέγχουμε το σημείο εμβολιασμού για πιθανή αρχή αποκόλλησης του εμβολίου.

Επιλέγουμε στον κήπο τη θέση φύτευσης, έχοντας πάντα στο μυαλό μας ότι το δέντρο μεγαλώνοντας θα καταλάβει αρκετό χώρο. Ανοίγουμε λάκκους όπως γνωρίζουμε για όλες τις υπόλοιπες φυτεύσεις και τοποθετούμε το δενδρύλλιο έτσι, ώστε το σημείο εμβολιασμού να είναι αρκετά υψηλότερα από την επιφάνεια του εδάφους.

ΑΝ ΣΚΕΠΑΣΟΥΜΕ ΤΟ ΣΗΜΕΙΟ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟΥ ΜΕ ΕΔΑΦΟΣ, το πιο πιθανό είναι να ριζοβολήσει η ποικιλία αχρηστεύοντας έτσι την αξία του υποκειμένου. Αφού κλείσουμε το λάκκο και πιέσουμε ελαφρά για καλή επαφή των ριζών με το έδαφος, φροντίζουμε να ποτίζουμε συχνά το δενδρύλλιο. Μια μέτρια λίπανση καθώς και η συχνή απομάκρυνση ζιζανίων, είναι ιδιαίτερα ευεργετικά για την εγκατάσταση του δενδρυλλίου.

Τόσο οι μηλιές όσο και οι αχλαδιές είναι δέντρα ψυχρών περιοχών και απαιτούν έναν ελάχιστο αριθμό ωρών σε χαμηλές θερμοκρασίες για να διακοπεί ο λήθαργος των οφθαλμών, οι οποίοι θα δώσουν αργότερα τη νέα βλάστηση και την καρποφορία. Αυτό πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ανάλογα με την περιοχή  στην οποία βρισκόμαστε.

Η μηλιά έχει τις περισσότερες απαιτήσεις (min 900h) σε συνολικό αριθμό ωρών σε θερμοκρασίες χαμηλότερες από 7^οC. Οι ήπιοι – θερμοί χειμώνες είναι περιοριστικοί για το δέντρο, με αποτέλεσμα την αδύνατη βλάστηση, την περιορισμένη καρποφορία και την ασύγχρονη ωρίμανση. Αρκετά ψηλές είναι και οι απαιτήσεις της αχλαδιάς σε χαμηλές θερμοκρασίες, ενώ αντίθετα η κυδωνιά καλλιεργείται σε πιο ζεστά μέρη χωρίς πρόβλημα.

Εκτός των απαιτήσεων σε ψύχος, ένας σημαντικός παράγοντας για την καλή καρποφορία είναι η σωστή επικονίαση και γονιμοποίηση των ανθέων. Οι περισσότερες ποικιλίες μηλιάς και αχλαδιάς δεν επικονιάζονται. Γονιμοποιούνται από τη δικιά τους γύρη, αλλά και από γύρη άλλων ποικιλιών. Απαιτούν ένα «δέντρο – επικονιαστή» ποικιλίας συμβατής με αυτή που επιθυμούμε. Καλό είναι να υπάρχει στον κήπο ή στην κοντινή μας περιοχή μια «επικονιάστρια ποικιλία» του δέντρου που έχουμε και επίσης οι δύο ποικιλίες να «συνανθούν» ώστε να εξασφαλίζεται η καλύτερη δυνατή καρποφορία και των δύο δέντρων.

Καλλιεργητικές Φροντίδες

Κλάδεμα της μηλιάς, αχλαδιάς και κυδωνιάς

Κατά την εγκατάσταση των δενδρυλλίων στον κήπο γίνεται το κλάδεμα διαμόρφωσης που σκοπό έχει να δημιουργήσει ένα δέντρο μεσαίου μεγέθους με κλαδιά σε κανονικές αποστάσεις μεταξύ τους και σε αρκετά μεγάλη γωνία με τον κορμό. Έτσι οι οποιεσδήποτε επεμβάσεις θα είναι εύκολες, όλα τα σημεία του δέντρου θα έχουν καλή έκθεση στο φως και καλό αερισμό και οι αρκετά οριζόντιοι σε σχέση με τον κορμό κλάδοι θα μπορούν να αντέξουν το φορτίο καρποφορίας. Με αυτό το κλάδεμα μπορούμε να δώσουμε διάφορα σχήματα στις μηλιές και αχλαδιές, τα οποία βέβαια εξαρτώνται άμεσα από το υποκείμενο και τη ζωηρότητα ανάπτυξης της ποικιλίας. Το πιο διαδεδομένο σχήμα είναι το ανοιχτό κύπελλο. Όταν πλέον το δέντρο μπει σε καρποφορία, το κλάδεμα που γίνεται, αποσκοπεί στην καλύτερη δυνατή ισορροπία μεταξύ βλάστησης και καρποφορίας, τη διατήρηση του σχήματος και την ανανέωση των καρποφόρων οργάνων.

Η μηλιά και η αχλαδιά σχηματίζουν μικτούς οφθαλμούς επάκρια, στην κορυφή κοντών βλαστών τουλάχιστον δύο ετών και λιγότερα στην κορυφή λεπτών ετήσιων βλαστών. Οι οφθαλμοί που θα δώσουν μόνο βλάστηση είναι λεπτοί και κολλημένοι πάνω στους βλαστούς, ενώ οι μικτοί είναι διογκωμένοι, με τις καταβολές της ταξιανθίας και 1-3 υποτυπώδεις βλαστούς στο εσωτερικό τους.

Εφόσον η καρποφορία είναι κατά κύριο λόγο σε βλαστούς μεγαλύτερους των δύο ετών, κατά το κλάδεμα ΔΕΝ βραχύνουμε τους εύρωστους ετήσιους, ενώ απαλείφουμε εντελώς τους αδύνατους κοντούς βλαστούς που προσανατολίζονται στο εσωτερικό της κόμης. Το κλάδεμα καρποφορίας για τα γιγαρτόκαρπα είναι καλύτερα να γίνεται κοντά στα Χριστούγεννα (περίοδος πλήρους ληθάργου) και ΠΟΤΕ πριν την πτώση των φύλλων το φθινόπωρο ή μετά την έναρξη της κυκλοφορίας των χυμών την άνοιξη. Το καλοκαίρι, μετά τον σχηματισμό των καρπών, μπορούμε προσεκτικά να αφαιρέσουμε κάποιους βλαστούς που εμποδίζουν ή φέρουν πολύ μικρούς καρπούς. Το κλάδεμα, είτε διαμόρφωσης, είτε καρποφορίας και ανανέωσης, πρέπει να γίνεται προσεκτικά και κατόπιν συμβουλών αν εμείς δεν γνωρίζουμε, γιατί μια λάθος τομή δύσκολα διορθώνεται.

Καλλιεργητικές φροντίδες

Η λίπανση και η άρδευση στη μηλιά και την αχλαδιά πρέπει να γίνονται στα κατάλληλα στάδια, ώστε να διατηρείται η ισορροπία βλάστησης και καρποφορίας.Τα κρίσιμα στάδια είναι η αύξηση των καρπών και η ταυτόχρονη διαφοροποίηση των καρποφόρων οφθαλμών του επόμενου έτους. Το καλοκαίρι κατά τις αρχές Ιουλίου, που οι καρποί πλησιάζουν στο τελικό τους μέγεθος, μέσα στους οφθαλμούς βλαστών μεγαλύτερων των 20 ετών, διαφοροποιούνται και σχηματίζονται οι ταξιανθίες του επόμενου έτους. Σ΄ αυτό το χρόνο η επάρκεια θρεπτικών στοιχείων και νερού είναι απαραίτητη για τη σωστή ανάπτυξη και των καρπών και των οφθαλμών. Εάν το δέντρο δεν λιπαίνεται και δεν αρδεύεται σωστά καθώς και εάν έχει μεγάλο όγκο καρποφορίας το καλοκαίρι, στέλνει τις περισσότερες θρεπτικές ουσίες στα σπέρματα των καρπών και τελικά την επόμενη χρονιά υπάρχουν πολλά ατελή άνθη που δεν μπορούν να γονιμοποιηθούν. Αντίθετα στην κυδωνιά οι ανθικές καταβολές σχηματίζονται μετά την έναρξη της βλάστησης την άνοιξη σε βλαστούς ενός έτους και οι φροντίδες είναι πιο απλές.

Η αχλαδιά απαιτεί πιο συχνά ποτίσματα με λιγότερο νερό από ότι η μηλιά, γιατί η κυδωνιά που είναι το υποκείμενό της, είναι επιπολαιόριζο. Η ταυτόχρονα σωστή εφαρμογή άρδευσης και λίπανσης είναι απαραίτητη γιατί το νερό διευκολύνει την απορρόφηση θρεπτικών στοιχείων. Κατά τη λίπανση, πρέπει να δίνουμε αρκετό άζωτο για την καλή ανάπτυξη των σπερμάτων των καρπών, αλλά να μην υπερβάλουμε γιατί τότε θα οδηγηθούν τα δέντρα σε ανεπιθύμητη βλαστομανία. Επιθυμητή είναι η κατά καιρούς προσθήκη ιχνοστοιχείων όπως το βόριο, ο ψευδάργυρος και ο σίδηρος, που δημιουργούν αρκετά προβλήματα με την έλλειψή τους. Ειδικότερα η έλλειψη ψευδαργύρου δημιουργεί μια χαρακτηριστική μικροφυλλία και χαρακτηριστικούς ρόδακες στενών φύλλων, ενώ η έλλειψη βορίου γίνεται εμφανής με κάψιμο των ταξιανθιών και σχηματισμό φελλώδους επιφάνειας στη σάρκα των καρπών.

Φυτοπροστασία μηλοειδών

Ασθένειες που προσβάλλουν τη μηλιά, αχλαδιά και κυδωνιά

Από τις γνωστότερες ασθένειες της αχλαδιάς και της μηλιάς είναι το ΦΟΥΖΙΚΛΑΔΙΟ, το οποίο ευνοείται ιδιαίτερα από ψυχρό και υγρό καιρό την άνοιξη. Τόσο στα φύλλα όσο και στους καρπούς αναπτύσσονται κηλίδες ακανόνιστες, ελαιώδεις αρχικά, οι οποίες εξελίσσονται σε φελλώδεις περιοχές στα φύλλα και σε ρωγμές στους καρπούς. Λόγω της φυλλόπτωσης που μπορεί να ακολουθήσει, το δέντρο εξασθενεί και κατά συνέπεια επηρεάζεται η δημιουργία ανθοφόρων καταβολών. Το χειμώνα ο μύκητας επιβιώνει στα πεσμένα στο έδαφος φύλλα και την άνοιξη με τις βροχές ξεκινά τις νέες μολύνσεις. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στην αχλαδιά, γιατί το φουζικλάδιο δημιουργεί έλκη στους βλαστούς, όπου και διαχειμάζει. Καλό είναι να εντοπίζονται και να αφαιρούνται έγκαιρα οι προσβεβλημένοι βλαστοί.

Το ΩΙΔΙΟ προσβάλλει φύλλα, βλαστούς, οφθαλμούς και άνθη σε μηλιές και αχλαδιές. Η ασθένεια ξεκινά με φυσιολογικές συνθήκες την άνοιξη και δημιουργεί τη χαρακτηριστική λευκή αλευρώδη εξάνθηση. Σε έντονες προσβολές τα φύλλα παραμένουν καχεκτικά, τα βλασταράκια παραμορφώνονται και μπορεί να παρατηρηθεί ανθόπτωση. Το χειμώνα οι οφθαλμοί και οι προσβεβλημένοι κλαδίσκοι αποτελούν άριστο σημείο διαχείμανσης του μύκητα.

Στην αχλαδιά με βροχερό – υγρό καιρό εμφανίζονται μόνο στα φύλλα οι πολυάριθμες καστανές κηλίδες της ΣΕΠΤΟΡΙΑΣΗΣ που αργότερα γίνονται ασημί με ερυθροκάστανη χαρακτηριστική ζώνη γύρω.

Τέλος το ΒΑΚΤΗΡΙΑΚΟ ΚΑΨΙΜΟ είναι πλέον από τις σοβαρότερες ασθένειεςτης μηλιάς και της αχλαδιάς. Ξεκινά από τα άνθη την άνοιξη, με εμφανείς μαυρισμένες ταξιανθίες πάνω στα δέντρα. Οι νεαροί προσβεβλημένοι βλαστοί είναι υδαρείς ενώ αργότερα μαυρίζουν και ξεραίνονται. Εάν επικρατήσει  ζεστός και υγρός καιρός παρατηρείται μία χαρακτηριστική κολλώδης εφίδρωση παντού. Στους βραχίωνες του δέντρου μπορεί να εμφανιστούν έλκη με βυθίσματα του φλοιού και σχισμές. Η ασθένεια είναι ιδιαίτερα σημαντική γιατί καταστρέφει την ανθοφορία – καρποφορία του έτους.

Έντομα που προσβάλλουν τα μήλα, αχλάδια και κυδώνια

Τόσο οι μηλιές όσο και οι αχλαδιές προσβάλλονται συχνά από αφίδες και ακάρεα, όπως και τα υπόλοιπα φυτά του κήπου. Μάλιστα η ΑΦΙΔΑ ΤΗΣ ΜΗΛΙΑΣ, αντίθετα από άλλα είδη, ευνοείται από ζεστό καιρό και το καλοκαίρι δημιουργεί πυκνούς πληθυσμούς που χρειάζονται προσοχή.

Πολύ χαρακτηριστικό και γνωστό έντομο στα μήλα είναι η ΚΑΡΠΟΚΑΨΑ. Οι προνύμφες διαχειμάζουν στο έδαφος και σε ρωγμές δέντρων και την άνοιξη δίνουν ενήλικες και νέες προνύμφες που μπαίνουν στους καρπούς για να φάνε τους σπόρους. Στους καρπούς είναι εμφανείς οι οπές εισόδου του εντόμου.

Αντίθετα με την καρπόκαψα, η ΝΑΡΚΗ διαχειμάζει σε πεσμένα φύλλα και την άνοιξη τα ενήλικα ωοτοκούν στην πάνω επιφάνεια των φύλλων. Οι προνύμφες δημιουργούν επιφανειακές στοές στο φύλλο και τρώνε το κάτω από την επιδερμίδα τμήμα του. Συχνά το φθινόπωρο δημιουργούν γύρω τους ένα άσπρο βομβύκιο και το φύλλο συστρέφεται και το σκεπάζει. Οι προσβολές από δύο κοκκοειδή είναι ιδιαίτερα επιζήμιες στη μηλιά.

Η ΨΩΡΑ του SAN JOSÉ προσβάλλει κλαδιά και καρπούς, στους οποίους δημιουργεί χαρακτηριστικές κόκκινες κηλίδες και παραμορφώσεις. Ο φλοιός του δέντρου σκεπάζεται από τεφρά αλληλοκαλυπτόμενα ασπίδια του εντόμου.

Αντίθετα, η ΒΑΜΒΑΚΑΔΑ της μηλιάς διακρίνεται από το υπόλευκο κηρώδες έκκριμα και το έντομο εγκαθίσταται σε βλαστούς, βραχίονες και στον κορμό. Μυζεί το χυμό και δημιουργούνται υπερπλασίες, εξογκώματα και ρωγμές. Και τα δύο κοκκοειδή είναι ιδιαίτερα δύσκολα στην καταπολέμησή τους.

Αντιμετώπιση εχθρών και ασθενειών των μηλοειδών

Βασική μας φροντίδα πρέπει να είναι η προσεκτική παρατήρηση των δέντρων και η έγκαιρη διαπίστωση και αντιμετώπιση των όποιων προβλημάτων. Η συμβουλή του γεωπόνου – γνώστη των ασθενειών των γιγαρτόκαρπων θα πρέπει να είναι πάντα ευπρόσδεκτη.

Προσοχή χρειάζεται τόσο στις δοσολογίες και στη χρήση του κατάλληλου φαρμάκου όσο και στο στάδιο επέμβασης. Στα κοκκοειδή, ως γνωστόν, η επιτυχής αντιμετώπιση εξασφαλίζεται όταν οι προνύμφες είναι «εν κινήσει» στο δέντρο και όχι όταν εμείς ανακαλύπτουμε τα σχηματισμένα ασπίδια.

Η διατήρηση της καλής υγείας των δέντρων είναι ιδιαίτερα σημαντική. Με σωστό κλάδεμα, αφενός απομακρύνουμε βλαστούς/ κλάδους που έχουν ξεραθεί και αφετέρου επιτυγχάνουμε τον καλό αερισμό του εσωτερικού του φυλλώματος.

Το φθινόπωρο μαζεύουμε και καταστρέφουμε τα πεσμένα φύλλα από τις μηλιές και τις αχλαδιές κι έτσι απομακρύνουμε τις κυριότερες πηγές μόλυνσης των δέντρων.

Αναδημοσίευση από το περιοδικό Οδηγός για τον κήπο
Κείμενα: Ευγενία Μακρίδου Γεωπόνος Α.Π.Θ